АНУ-ын жижиг их сургуулиудын хөрөнгө оруулалтын сангууд Йелийнхээс давж, бух зах зээлд анхаарал татав

Бух зах зээлийн өсөлтийн үед хөрөнгө оруулалтын өгөөжөөр тогтмол тэргүүлдэг гэж яригддаг том сангуудын хажууд жижиг коллежууд ч анхаарал татахуйц тоонууд үзүүллээ. Йелийн Их Сургуулийн сан 2025 оны зургаадугаар сар хүртэлх 10 жилд 9.4 хувь өгөөж өгсөн бол Абилин Кристиан Их Сургууль ижил хугацаанд 11.4 хувьтай байсан байна. Зах зээлийн эерэг мөчлөг үргэлжилж буй энэ үед хэмжээний “сул тал” гэж тооцогддог зүйл заримдаа эсрэгээрээ давуу тал болж хувирч болохыг эдгээр жишээ харуулж байна.

Абилин Кристиан Их Сургуулийн мэдээлснээр, тус сургуулийн сан 2026 оны зургаадугаар сар хүртэлх 10 жилийн өгөөжөө 13.6 хувь болгон өсгөж, 70 хувь дэлхийн хувьцаа, 30 хувь бондоос бүрдэх жишиг 9.1 хувийг давжээ. Үүгээр ч зогсохгүй 2026 оны зургаадугаар сар хүртэлх 20 жилийн дундаж өгөөж 10.9 хувь болж, 6.8 хувийн жишгээсээ хавьгүй өндөр гарсан байна. Сүүлийн санхүүгийн жилд буюу 2026 оны зургаадугаар сарын 30-нд дууссан хугацаанд сангийн хэмжээ 1 тэрбум ам.доллароос давсан нь тэдний хувьд өөр ангиллын босго мэт харагдана. Харин Йелийн хамгийн сүүлийн ил тод мэдээллээр сан нь 2025 оны санхүүгийн жилд 44.1 тэрбум ам.доллароор үнэлэгдсэн байна.

Том, жижиг сангуудын зөрүүг зөвхөн 10 жилийн дундажаар хэмжихээс илүү, сүүлийн жилүүдийн савлагаа ч сонирхол татаж байна. Рид Коллеж 2025 оны зургаадугаар сар хүртэлх сүүлийн гурван санхүүгийн жилд 7.5 хувь, 12.4 хувь, 11.6 хувийн өгөөж тайлагнасан бол Йелийнх 1.8 хувь, 5.7 хувь, 11.1 хувь байжээ. Колби Коллеж 2026 оны зургаадугаар сарын 30-нд дууссан жилд 18.2 хувийн өгөөж, сүүлийн 10 жилд менежерийн хураамжийн дараах 10.5 хувийн жилийнжсэн өгөөж мэдээлсэн нь жижиг сангуудын гүйцэтгэл “тохиолдол” биш байж болох талаар яриаг улам өдөөж байна.

Гүйцэтгэлийн тархалтыг илүү том зураг дээр харвал ялгаа улам тодорно. Confluence-ийн 259 жижиг, дунд сангийн мэдээллийн санд 2025 оны зургаадугаар сарын байдлаар 10 жилийн үзүүлэлтээр дээд 5 хувьд багтах босго ойролцоогоор жилд 8.45 хувь байсан ч нэг жилийн дараа 10.5 хувь орчим болж өсжээ. Мөн өнгөрсөн жилийн үр дүн ихээхэн тархай байсан бөгөөд хамгийн сайн 5 хувь нь бараг 19.5 хувь олсон бол хамгийн сул 5 хувь нь 4 хувиас доош өгөөжтэй байсан гэж мэдээлэлд дурдсан байна. Өөрөөр хэлбэл, боломж байгаа ч сахилга бат, бүтэц, хэрэгжилт нь ялгааг шийдэж байна.

ACIMCO (Abilene Christian Investment Management Company)-ийн Жо Ли “Бусад сангуудын хийдэг стандарт зүйлсийг л бид хийдэг” гэж хэлээд, “Жижиг сангийн давуу тал руу илүү налбал үр дүн нь тодордог” хэмээн нэмжээ. Түүний тайлбарын гол санаа нь хэмжээнээс хамаарахгүйгээр боломжит хэлцэлд хүрэх, оролцоогоо бодитоор мэдрэх чадвар юм. “100 сая ам.долларын санг ч бид сонирхож, бодит нөлөөтэй хэмжээнд оролцож чадна” гэж Ли онцолсон нь жижиг сангуудын хөдөлгөөн хурдтай, шийдвэр гаргалт нь хөнгөн байх боломжийг илэрхийлж байна.

Гэхдээ энэ талын өсөлт нь автомат амжилт гэсэн үг биш. Анна Данн Табке “Дотоод хөрөнгө оруулалтын захирал үнэтэй, мөн ганцаараа бүхнийг хийх боломжгүй тул баг болон гаднын судалгаа, шалгалт шаардлагатай” гэж анхааруулжээ. Тэрээр жижиг сургуулиуд ерөнхийдөө Йелийнх шиг өндөр хөрвөх чадваргүй байдлыг үүрч чаддаггүй, харин Йелийн сан 300 гаруй жилийн хандивын үр дүн гэдгийг дурдсан байна. Мөн “Төвлөрөл ямар ч хэмжээнд эрсдэл” гэж хэлээд, хувьцаа давамгай багц цөөн том технологийн компаниас хэт хамаарч болохын зэрэгцээ SpaceX-ийн том байршуулалт өөрөө төвлөрөл болох эрсдэлийг сануулжээ. Эцэст нь, жижиг сангуудын үзүүлэлт сүүлийн жилүүдэд “томчуудтай эн зэрэгцэх” хэмжээнд ойртож буй ч энэ нь уян хатан бүтэц, зөв түншлэл, эрсдэлийн сонголт дээрх бодит чадавхаас л тогтох дүр зураг болж байна.