Д.Трамп: Ираны дайныг хүссэн үедээ дуусгаж чадна, гэхдээ Тегеран цөмийн зэвсэгтэй болох ёсгүй

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны дайныг хүссэн үедээ дуусгаж чадна гэсэн байр сууриа дахин илэрхийлсэн ч Тегеран цөмийн зэвсэгтэй болохгүй гэсэн баталгаагүйгээр мөргөлдөөнийг эцэслэхгүй гэдгээ мэдэгдлээ. Тэрбээр Техас мужийн Лаббок хотод болсон цуглааны үеэр дайныг хэзээ дуусгах талаар асуухад нь “Би хүссэн үедээ дуусгана” гэж хариулснаа дурджээ. Мөн дайныг богино хугацаанд дуусгах боломжтой ч Иран хэзээ ч цөмийн зэвсэгтэй болохгүй гэсэн тодорхой баталгаа бүхий үр дүнд хүрэх шаардлагатайг онцолсон байна.

Д.Трампын мэдэгдэл АНУ-д эрчим хүчний үнэ өсөж, өрхийн амьжиргааны зардал нэмэгдсэнтэй зэрэгцэн гарч байна. Арваннэгдүгээр сарын 3-нд болох Конгрессын завсрын сонгуулийн өмнө түүний үйл ажиллагааг сайшаах иргэдийн хувь доод түвшиндээ ойртжээ. Аравдугаар сарын 26-нд нийтлэгдсэн “Reuters/Ipsos”-ийн санал асуулгаар уг үзүүлэлт 32 хувьтай гарсан байна.

“Moody’s Analytics”-ийн ахлах эдийн засагч Марк Занди аравдугаар сарын 12-нд Ираны дайнаас үүдэлтэй нэмэлт зардал Америкийн нэг өрхөд дунджаар 2,000 ам.долларт хүрсэн гэж тооцоолжээ. Үүнээс 1,100 ам.доллар нь эрчим хүчний үнийн өсөлт, 540 ам.доллар нь зээлийн хүүгийн өсөлт, 360 ам.доллар нь цэргийн зардлын нэмэгдэлтэй холбоотой гэж үзсэн байна.

Ираны дайны зардал 47 тэрбум ам.долларт хүрсэн гэх тооцоо гарчээ

АНУ-ын Төв командлалын аравдугаар сарын 16-ны тооцоог эш татан “The Hill” мэдээлснээр Ираны дайны нийт зардал 47 тэрбум ам.долларт хүрч, өмнөх тооцооллоос гурван тэрбум ам.доллароор нэмэгджээ.

Мөн АНУ-ын Конгресст хүргүүлсэн хяналтын байгууллагын тайланд дурдсанаар Ираны цохилтын улмаас Ирак, Кувейт, Саудын Араб болон Арабын Нэгдсэн Эмират Улс дахь АНУ-ын дипломат байгууламжуудад учирсан хохирлыг зургаадугаар сарын 29-ний байдлаар 184 сая ам.доллар хэмээн тооцсон байна.

Дайныг дуусгах хэлэлцээр байгуулах эсэх нь тодорхойгүй байна Ираны мөргөлдөөн ойрын хугацаанд намжих шинж тэмдэг хараахан ажиглагдахгүй байгаа бөгөөд Д.Трамп Тегерантай хэлэлцээр байгуулах уу, эсвэл цэргийн ажиллагааг үргэлжлүүлэн эрчимжүүлэх үү гэдгээ удахгүй шийднэ гэж мэдэгдсэн байна.

АНУ аравдугаар сард Саудын Арабаас дипломат ажилтнуудаа нүүлгэн шилжүүлжээ. Мөн “The New York Times”-ийн мэдээлснээр АНУ, Израилийн цэргийн удирдлагууд завсрын сонгуулийн дараа Иранд богино хугацаанд эрчимтэй цохилт өгөх ажиллагааны тодорхой төлөвлөгөө боловсруулсан байна. Гэхдээ уг төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх эцсийн шийдвэр гарсан эсэх нь тодорхойгүй байна.