Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Иранд бага хэмжээний цохилт өгснөө хэлэв

Ерөнхийлөгч Дональд Трамп баасан гарагт сэтгүүлчдэд мэдээлэл өгөхдөө Америкийн Нэгдсэн Улс Иранд бага хэмжээний цохилт өгсөн гэж хэлжээ. Тэрээр цохилтын байршлыг бүхэлд нь тодруулсангүй, мөн Кешм аралд мэдээлэгдсэн довтолгоог шууд батлаагүй байна. Гэхдээ тус аралд бага хэмжээний зенитийн төхөөрөмж байгуулсан байсан бөгөөд Америкийн тал түүнийг устгасан гэж мэдэгдсэн юм. Түүний энэ тайлбар нь цохилтын цар хүрээ, зорилгын талаарх тодорхой бус байдлыг хэвээр үлдээхийн зэрэгцээ Ирантай холбоотой хурцадмал байдлыг нэмэгдүүлэв.

Трамп “Бид бага хэмжээний цохилт өгдөг ч тэдгээрийг ажиллагаагүй болгодог” гэж хэлээд, Ираны байгуулсан агаарын довтолгооноос хамгаалах төхөөрөмжийг 15 минутын дотор, магадгүй тавхан минутын дотор устгасан хэмээн тайлбарласан байна. Гэвч тэрээр Кешм аралд болсон гэх цохилтын талаар шууд асуухад дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхөөс татгалзжээ. Ираны Тасним агентлагийн мэдээлснээр, Хормузын хоолойн ойролцоох Кешм аралд хоёр пуужин туссан байна. Харин хохирол учирсан эсэх талаар Ираны талаас албан ёсны мэдээлэл гараагүй хэвээр байна.

Америкийн Нэгдсэн Улс даваа гарагт мөн Кешм аралд цохилт өгсөн бөгөөд нэг албан тушаалтан үүнийг хамгаалалтын арга хэмжээ байсан гэж MS Now-д мэдээлжээ. Шинээр мэдээлэгдсэн цохилт нь мягмар гарагийн завсрын сонгуулиас хойших анхны цохилт болж байгаа юм. Үүний улмаас Трампын засаг захиргаа бүс нутгийн хурцадмал байдлыг цааш нэмэгдүүлэх үү, эсвэл дипломат ажиллагааг сэргээх чиглэлд шилжих үү гэсэн таамаг нэмэгдэв. Кешм аралтай холбоотой мэдээлэл одоогоор хоёр талын мэдэгдэл, хэвлэлийн мэдээллээр хязгаарлагдаж байгаа бөгөөд хохирлын талаарх баталгаатай мэдээлэл байхгүй байна.

Энэхүү үйл явдал нь дипломат хэлэлцээг сэргээх найдвар болон бүс нутгийн эрчим хүчний урсгалд шинэ эрсдэл үүсгэж байна. Иран улс дипломат яриа хэлэлцээний дараагийн шатанд орохын өмнө Америкийн Нэгдсэн Улсаас зөвхөн цаасан амлалт бус, бодит баталгаа шаардаж байгаагаа мэдэгдсэн байна. Ийм нөхцөлд цохилтын талаарх шинэ мэдэгдэл нь хэлэлцээний өмнөх байр суурийг улам хатууруулах эсэх асуудлыг дахин гаргаж ирж байна. Гэхдээ дипломат ажиллагааг сэргээх боломж бүрэн хаагдсан эсэх талаар талуудын зүгээс энэ мэдээлэлд тодорхой байр суурь илэрхийлээгүй байна.

Ираны эдийн засгийн нөхцөл байдал ч энэ маргаантай зэрэгцэн анхаарал татаж байна. Олон улсын валютын сангийн аравдугаар сарын 13-ны тайланд Ираны хэрэглээний үнэ 2026 онд дунджаар 78.6 хувиар өснө гэж тооцоолжээ. Энэ тоо нь хэлэлцээний дараагийн шатанд талуудын тавих шаардлага, баталгааны асуудалд эдийн засгийн дарамт хэрхэн нөлөөлж болох тухай асуултыг нэмэгдүүлж байна. Трампын хэлснээр, Америкийн Нэгдсэн Улсын цохилтууд бага хэмжээтэй боловч зорилтот төхөөрөмжийг ажиллагаагүй болгоход чиглэсэн байна; харин Ираны талаас Кешм аралд учирсан хохирлын талаар албан ёсны тайлбар өгөөгүй байгаа нь нөхцөл байдлын тодорхой бус байдлыг хадгалсаар байна.