Замын-Үүдийн 'Гэгээн' нарны цахилгаан станцад ачааны автомашин цэнэглэх дэд бүтцийн эхлэл тавигдлаа

Дорноговь аймгийн Замын-Үүд суманд Монголд анх удаа ачааны автомашин цэнэглэх дэд бүтцийн эхлэлийг тавилаа. Энэхүү дэд бүтэц нь нарны эрчим хүч ашиглан ачааны цахилгаан автомашиныг цэнэглэхээр төлөвлөгдөж буй бөгөөд Замын-Үүдийн “Гэгээн” нарны цахилгаан станцтай холбоотойгоор хэрэгжиж байна. Төслийг Monlogistics Group, MMS Engineering LLC болон CU хамтран хэрэгжүүлж байгаа юм. Ийнхүү ачаа тээврийн гол чиглэлийн нэг хэсэгт түлшний хэрэглээг бууруулахад чиглэсэн хувийн хэвшлийн шинэ санаачилга эхэлж байна.

Монгол Улс жилд хоёр тэрбум ам.долларын дизель түлш импортолдог бөгөөд ачаа тээвэрт 600 сая ам.доллар зарцуулдаг. Энэ зардал, түлшний импортоос хамаарах байдал нь цахилгаан тээврийг ачаа тээврийн салбарт нэвтрүүлэх асуудлыг анхаарах нөхцөл болж байна. Замын-Үүд нь ачаа тээврийн хөдөлгөөн төвлөрдөг чиглэлүүдийн нэг учраас тус бүсэд цэнэглэх дэд бүтэц бий болгох нь төслийн гол хэсэгт тооцогдож байна. Харин уг ажлыг зөвхөн нэг цэнэглэх цэгээр хязгаарлахгүй, зам дагуух нэгдсэн сүлжээ болгон хөгжүүлэхээр төлөвлөжээ.

Monlogistics Group энэ оны наймдугаар сард Улаанбаатар–Замын-Үүд–Улаанбаатар чиглэлд 1,400 орчим километрийн туршилтын тээвэр зохион байгуулсан байна. Тус туршилт нь цахилгаан ачааны автомашиныг урт чиглэлд ашиглах боломжийг шалгасан ажлын хүрээнд хийгджээ. Тээврийн чиглэл, цэнэглэх хэрэгцээ болон дэд бүтцийн зохион байгуулалтыг цаашид өргөжүүлэхэд энэ туршилтын тээвэр суурь болохоор байна. Гэхдээ төслийн мэдээлэлд туршилтын тээврийн техникийн үзүүлэлт, цэнэглэлтэд зарцуулсан хугацаа болон тээвэрлэсэн ачааны талаар дэлгэрэнгүй мэдээлээгүй байна.

Хувийн хэвшил зам дагуу долоон ногоон өртөө байгуулж, 200 цахилгаан ачааны автомашин нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна. Эдгээр өртөө нь цахилгаан ачааны автомашиныг замын урт чиглэлд ашиглах үед шаардагдах цэнэглэх дэд бүтцийн үндсэн сүлжээ болох юм. Долоон ногоон өртөөг байгуулах болон 200 автомашин нэвтрүүлэх зорилго нь дизель түлшний хэрэглээ, импортоос хамаарах байдлыг бууруулахад чиглэж байна. Мөн нарны эрчим хүчийг тээврийн салбарын хэрэглээтэй холбох замаар сэргээгдэх эрчим хүчний ашиглалтыг нэмэгдүүлэх боломжийг энэ төсөлд тусгажээ.

Төслийг 2027-2030 онд хэрэгжүүлэхэд 66 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай. Энэ хөрөнгө оруулалт нь Замын-Үүд дэх эхлэлийн ажлаас гадна төлөвлөсөн долоон ногоон өртөө, 200 цахилгаан ачааны автомашинтай холбоотой ажлуудыг хамрах юм. Цэнэглэх дэд бүтцийн эхлэл тавигдсан нь төслийн дараагийн үе шатанд санхүүжилт, хэрэгжилтийн төлөвлөгөө болон оролцогч талуудын уялдааг тодорхой болгох шаардлагатайг харуулж байна. Монгол Улсын Засгийн газар, Зам, тээврийн яам болон Чөлөөт бүсийн удирдлагын оролцоо, зохицуулалт нь Замын-Үүдэд эхэлсэн ажлыг цаашид хэрэгжүүлэхэд чухал байр суурь эзлэхээр байна.