'Ногоон өртөө' төслийн туршилт дуусаж, цахилгаан тээврийн сүлжээ хэрэгжилтэд шилжлээ

Дорноговь аймгийн Замын-Үүд сумын “Гэгээн” нарны цахилгаан станцын талбайд 2026 оны 11 дүгээр сарын 7-нд “Ногоон өртөө” төслийн сүүлийн туршилтыг хийлээ. Туршилтаар хүнд даацын цахилгаан ачааны машиныг нарны эрчим хүч болон хуримтлуурын системээр цэнэглэж, Монголын эрс тэс уур амьсгал, замын нөхцөлд ажиллах боломжийг шалгасан байна. Ийнхүү төслийн туршилтын шат дуусаж, хүнд даацын цахилгаан тээврийн сүлжээ бүрэн хэрэгжилтэд шилжлээ. Төслийн хүрээнд дотоодын болон нарны эрчим хүчийг тээврийн хэрэгслийн цэнэглэлтэд ашиглах шийдлийг хэрэгжүүлж байна.

Туршилтын гол зорилго нь цахилгаан ачааны машиныг замын бодит нөхцөлд ажиллуулах боломжийг шалгах байв. Үүний хүрээнд машиныг нарны цахилгаан станцын үйлдвэрлэсэн эрчим хүч болон хуримтлуурын системээр цэнэглэжээ. Ингэснээр цэнэглэх ажиллагааг зөвхөн эрчим хүчний эх үүсвэрээр хангах бус, хуримтлуурын системтэй уялдуулан хэрэгжүүлэх боломжийг туршсан байна. Монголын эрс тэс уур амьсгал, замын нөхцөлд ажиллах чадварыг шалгасан нь төслийн хэрэгжилтийн чухал хэсэг болжээ.

Төслийн төлөвлөгөөгөөр Улаанбаатар–Замын-Үүдийн 700 орчим километр коридорт нарны цахилгаан станц, эрчим хүч хуримтлуурын систем бүхий долоон цэнэглэх өртөө байгуулна. Эдгээр өртөө нь хүнд даацын цахилгаан ачааны машиныг коридорын дагуух тээвэрт ашиглах нөхцөлийг бүрдүүлэхээр төлөвлөгджээ. Мөн коридорт 200 хүнд даацын цахилгаан ачааны машин ажиллахаар тооцсон байна. Ийнхүү тээврийн хэрэгсэл болон цэнэглэх дэд бүтцийг нэг сүлжээнд холбохоор төлөвлөж байгаа юм.

Төслийн тооцоогоор тээврийн зардал 30 хүртэл хувиар буурах боломжтой. Дотоодын болон нарны эрчим хүч ашигласнаар шатахууны үнийн хэлбэлзлээс хамаарах байдал буурч, импортлогчдын төлөвлөлт сайжрах нөхцөл бүрдэхээр байна. Энэ нь тээврийн үйл ажиллагаанд ашиглах эрчим хүчний эх үүсвэрийг төрөлжүүлэхийн зэрэгцээ импортын шатахууны хамаарлыг бууруулахад чиглэж байна. Гэхдээ уг үзүүлэлтүүд нь төслийн тооцоонд үндэслэсэн бөгөөд сүлжээ бүрэн хэрэгжих явцад бодитоор хэрэгжинэ.

“Ногоон өртөө” төсөл нь Монгол Улсын Засгийн газрын 2026 оны 4 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 160 дугаар тогтоолын зорилттой уялдсан байна. Төслийг “Монложистикс Холдинг” ХК, “Эм Эм Эс Инженеринг” ХХК-ийн хамтарсан “Нексус Эм Эл Жи” ХХК, “Премиум Нексус” ХК-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Сүүлийн туршилт дууссанаар нарны эрчим хүч, хуримтлуурын системд түшиглэсэн цэнэглэх өртөөнүүд болон цахилгаан ачааны машины сүлжээг байгуулах дараагийн шат эхэллээ. Төслийн хэрэгжилт нь Улаанбаатар–Замын-Үүдийн тээврийн коридорт хүнд даацын цахилгаан тээврийг нэвтрүүлэхэд чиглэж байна.