Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолч Майкл Жон Харрисон Букерийн шагнал хүртлээ

Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолч Майкл Жон Харрисон Букерийн шагналыг хүртэж, 81 настайдаа уг шагналын хамгийн ахмад ялагч боллоо. Шүүгчид түүний “Бүх зүйлийн төгсгөл” романыг шалгаруулсан байна. Харрисонд 50 мянган фунт стерлинг буюу 66.7 мянган ам.долларын шагнал олгоно. Ийнхүү шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолын төлөөлөл Букерийн шагналын хүрээнд онцгой байр суурь эзэллээ.

“Бүх зүйлийн төгсгөл” нь учир битүүлэг сүйрлийн дараа нийгмийн тогтолцоо нуран унасан ойрын ирээдүйг дүрсэлдэг. Романы үйл явдал сүйрлийн шалтгаан, үр дагаврыг нэг бүрчлэн тайлбарлахаас илүүтэй, тогтолцоо нь үгүй болсон ертөнцөд үлдсэн нөхцөл байдлыг харуулдаг. Нийгмийн зохион байгуулалт алдагдсан энэ орчинд ирээдүйн тухай төсөөлөл, хүмүүсийн амьдрах арга хэлбэр, нуран унасан тогтолцооны үлдэгдэл зэрэг асуудал романы үндсэн хүрээг бүрдүүлж байна. Шүүгчид энэ бүтээлийг Букерийн шагналд зохистой гэж үзжээ.

Харрисон 1960-аад оноос “Нью Уорлдс” сэтгүүлд бүтээлээ нийтлүүлж эхэлсэн байна. Дараа нь тэр тус сэтгүүлд утга зохиолын редактораар ажиллажээ. Ийнхүү түүний уран бүтээлийн замнал шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолын хүрээнд бичихээс гадна бусдын бүтээлийг редакторлох ажилтай зэрэгцэн өргөжсөн байна. “Нью Уорлдс”-д нийтэлж эхэлсэн үеэс хойш Харрисон зохиолч, редакторын хоёр талын туршлагаа уран бүтээлдээ авчирчээ.

Тэр нийт 13 роман туурвисан бөгөөд “Вирикониум”, “Гэрэл”, “Нова Свинг” бүтээлүүдээрээ алдаршжээ. Эдгээр бүтээлийн нэр Харрисоны зохиолчийн замналын салшгүй хэсэг болсон байна. Харин “Бүх зүйлийн төгсгөл” роман нь түүний уран бүтээлийг Букерийн шагналын хүрээнд дахин тодотгож, шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолыг тус шагналын тайзнаа авчирлаа. Өмнөх бүтээлүүдээрээ бий болгосон нэр хүнд нь энэ удаагийн шалгаруулалтаар шинэ романтай нь хамт үнэлэгдсэн байна.

Харрисоны ялалт нь Букерийн шагналын утга зохиолын хүрээнд авч үздэг бүтээлийн цар хүрээний тухайд анхаарал татаж байна. Учир битүүлэг сүйрлийн дараах ойрын ирээдүйг дүрсэлсэн роман шүүгчдийн сонголтоор тэргүүлсэн нь шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолын төлөөлөлд онцгой ач холбогдолтой үйл явдал болжээ. Түүний зохиол нийгмийн тогтолцоо нуран унасны дараах ертөнцийг өгүүлдэг ч энэ удаагийн шагнал нь Харрисоны олон жилийн уран бүтээлийн замналыг мөн хамтад нь үнэлсэн байна. 81 насандаа хүртсэн шагнал нь түүнийг Букерийн хамгийн ахмад ялагч болгож буйгаараа онцлог юм.

Ингэснээр Харрисон 50 мянган фунт стерлингийн шагналын эзэн болж, “Бүх зүйлийн төгсгөл” романаараа нэр хүндтэй утга зохиолын шагнал хүртсэн шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолчдын нэгээр тодорлоо. Түүний 1960-аад оноос эхэлсэн замнал, “Нью Уорлдс”-тэй холбоотой редакторын ажил, нийт 13 роман туурвисан туршлага энэ амжилтын цаадах уран бүтээлийн хүрээг харуулж байна. Харрисоны хувьд уг шагнал нь зөвхөн нэг романы шалгаруулалт бус, олон жил үргэлжилсэн зохиолчийн хөдөлмөрийн үр дүн болж байна. “Бүх зүйлийн төгсгөл” ийнхүү Букерийн шагналын түүхэнд шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолын тод төлөөлөл болон үлдлээ.