Тэтгэвэрт гарахдаа аз жаргалтай байх нь хуримтлалаас гадна зорилго, харилцаанаас ихээхэн шалтгаалдаг гэж зөвлөв

Capital Investment Advisors-ийн удирдах түнш, санхүүгийн төлөвлөгч Вэс Мосс тэтгэвэрт гарах үеийн сайн сайхан байдлыг зөвхөн мөнгөөр хэмжих нь дутуу гэлээ. Түүний хэлснээр хүмүүсийн төсөөлдөг шиг дансанд хэдэн төгрөг, хэдэн доллар үлдсэнээс гадна амьдралын хэв маяг, зорилгот үйл ажиллагаа, харилцааны чанар тэтгэврийн сэтгэл ханамжийг бодитоор тодорхойлдог. “Залуу зөвлөх байхдаа их мөнгө хуримтлуулсан ч дутуу зүйлтэй мэт хүмүүсийг би олон харсан,” гэж тэр ярьжээ. Тиймээс тэтгэвэртээ “амжилттай хүрэх” гэдэг нь хуримтлал нэмэхээс илүү өргөн хүрээний бэлтгэл шаарддаг гэж тэр үзэж байна.

Энэ байр суурийг CGK research болон Capital Investment Advisors-ийн хамтарсан 2025 оны судалгаа батлах өнгө аястай гарчээ. Судалгаанд аз жаргалтай тэтгэвэр авагчид тав ба түүнээс олон “үндсэн сонирхол”-той гэж хэлэх нь түгээмэл байсан байна. Моссын тайлбарласнаар ийм сонирхлууд нь зүгээр нэг “зугаа” биш, хобби, зорилго, хамт олонтой холбоо үүсгэдэг тогтвортой хэмнэл болдог. Тэр зөвхөн амралтаа уртасгахын тулд биш, ирээдүйн амьдралынхаа бүтэц, өдөр тутмын утга учрыг эртнээс төлөвлөж эхлэхийг залуу үед анхааруулжээ.

Гэхдээ мөнгийг орхигдуулахгүйгээр, бодит тооцоотой явах шаардлагатайг Мосс онцолсон. Тэр хөрөнгө татан авалтын 4 хувийн дүрмийг жишиг болгон, хөрөнгийн багцаас инфляцад тохируулан жил бүр 4 хувь хүртэл татах боломжтой гэж тайлбарлав. Жилдээ 100,000 ам.доллар зарцуулах хэрэгцээтэй гэж үзвэл Нийгмийн даатгалаас 50,000 ам.доллар авч байгаа тохиолдолд үлдэх 50,000 ам.долларыг багцаас нөхөхөөр тооцоолжээ. Ингэхэд үлдэх 50,000 ам.долларыг 4 хувиар хуваавал 1.25 сая ам.долларын зорилтот хуримтлал шаардлагатай гэсэн тооцоо гарч байна.

Хуримтлалд эртнээс тогтмол хандвал энэ босго “онолын хувьд” боломжтой гэж CNBC Make It-ийн нийлмэл хүүгийн тооцоолуурын жишээгээр тайлбарлажээ. Тухайлбал, 20 настай хүн жилд 2,500 ам.доллар хийж, жилийн 8 хувийн өгөөж авбал 67 насандаа 1.22 сая ам.долларт хүрэх онолын боломжтой гэж үзсэн байна. Харин ижил үр дүнд хүрэхийн тулд 10 жилийн дараа эхэлбэл жилд ойролцоогоор 5,500 ам.доллар оруулах шаардлагатай гэж тооцоолжээ. Өөрөөр хэлбэл, хугацаа гэдэг нь орлогоос дутахгүй хүчтэй “хөшүүрэг” болж байгаа юм.

Гэхдээ Моссын гол санаа нь “тооцоо гарлаа, боллоо” дээр дуусахгүй. Тэр “Тэр үед л би аз жаргалтай, аз жаргалгүй тэтгэвэр авагчдыг судалж эхэлсэн, тэгээд амьдралын хэв маяг асар чухал гэдгийг ойлгосон,” гэж хэлсэн байна. Харвардын Их Сургуулийн 1938 онд эхэлсэн урт хугацааны судалгаа ч эерэг харилцаа хүмүүсийг илүү аз жаргалтай, эрүүл байлгаж, насжилтад ч нөлөөлдөг гэж дүгнэсэн нь энэ санаатай огтлолцоно. Нөгөө талд, Герман дахь сэтгэл судлаачдын 2013 оны мета-шинжилгээнд нийгмийн сүлжээ насанд хүрэх эхэн үед өсөөд, цааш тогтвортой буурдаг хандлагатай гэж гарсан нь харилцаагаа “аяндаа” үргэлжилнэ гэж найдах эрсдэлтэйг сануулж байна.

Иймээс тэтгэврийн төлөвлөгөөг зөвхөн багц, өгөөж, дүрэмтэй нь үлдээхгүй, амьдралынх нь зорилго, хобби, нөхөрлөлийн экосистемтэй нь хамт төлөвлөхийг Мосс зөвлөжээ. Тогтвортой сонирхол, эерэг харилцаа хоёр нь мөнгөний төлөвлөгөөтэй зэрэгцээд явбал, тэтгэвэрт гарах үеийн сэтгэл ханамж илүү бодитой нэмэгдэнэ гэсэн санааг тэр дахин сануулсан байна.