Агаарын бохирдол Шинэ Делигийн иргэдийн амьдралаас 8.2 жилийг “залгиж” болзошгүй

Энэтхэгийн нийслэл Шинэ Делид агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөнд хязгаарлалт тогтоосноор хотын хил орчимд урт дараалал үүсч, зорчигчид замын түгжрэлд саатах болжээ.

Хотын захиргаа арваннэгдүгээр сарын 1-нээс өвлийн улирлын агаарын бохирдлын эсрэг төлөвлөгөөг хэрэгжүүлж эхэлснээр Делигээс өөр хотод бүртгэлтэй, BS-VI ялгарлын стандартад нийцээгүй бензин болон дизель хөдөлгүүртэй авто машинуудыг нийслэлд нэвтрүүлэхийг хориглосон байна.

Энэхүү хязгаарлалт ирэх оны нэгдүгээр сарын 31 хүртэл үргэлжлэх бөгөөд цахилгаан болон байгалийн хийгээр ажилладаг автомашинуудыг хамааруулахгүй юм.

Хязгаарлалтын эхний өдөр Делигийн Гуруграм, Нойда болон Газиабадтай холбогдох гол замуудад хөдөлгөөний ачаалал эрс нэмэгджээ.

Эхний өдөр 1,500 гаруй автомашиныг буцаажээ

Орон нутгийн эрх бүхий байгууллагуудын мэдээлснээр хязгаарлалт хэрэгжиж эхэлсэн өдөр Делид 14,930 тээврийн хэрэгслийг шалгаж, шаардлага хангаагүй 1,539 автомашиныг хотоос буцаасан байна.

Мөн агаарын бохирдлын шаардлага зөрчсөн тээврийн хэрэгсэл болон барилгын үйл ажиллагаанд нийт 6.84 сая рупигийн торгууль, байгаль орчны нөхөн төлбөр ногдуулжээ.

Хотын гол нэвтрэх цэгүүдэд 250 орчим хяналтын ажилтан ажиллаж, 13 томоохон төлбөр хураах цэгт 39 баг байршуулжээ.

Агаарын чанарын индекс 324 болж, “маш муу” ангилалд хүрэв

Шинэ Делигийн агаарын чанарын индекс энэ сар гарсаар 324 болж, өвлийн улиралд анх удаа “маш муу” ангилалд багтжээ.

Агаарын чанарын индекс аравдугаар сарын 31-нд 117 байсан аж.

Үүнтэй холбогдуулан Энэтхэгийн Агаарын чанарын удирдлагын комисс (CAQM) бохирдлын эсрэг шаталсан хариу арга хэмжээний төлөвлөгөө буюу GRAP-ийн хоёрдугаар шатыг хэрэгжүүлж эхэлжээ.

Энэ хүрээнд тоосжилтыг бууруулах, тээврийн хэрэгслийн ялгарлыг хянах, дизель цахилгаан үүсгүүр болон бохирдуулагч түлшний хэрэглээнд хязгаарлалт тавих арга хэмжээг эрчимжүүлж байна.

Ажилтнуудын 50 хувийг гэрээс ажиллуулах зохицуулалт

Делигийн захиргааны өвлийн төлөвлөгөө арваннэгдүгээр сарын 1-нээс 2027 оны хоёрдугаар сарын 28 хүртэл хэрэгжих бөгөөд төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудад ажилтнуудынхаа 50 хувийг гэрээс ажиллуулах зохицуулалт хэрэгжүүлэхийг үүрэг болгосон байна.

Гэсэн ч Делигийн агаарын бохирдол зөвхөн авто машинаас шалтгаалдаггүй аж. Үйлдвэрлэл, цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээ, барилгын тоосжилт, хог шатаалт болон хөрш мужуудаас дамжин ирэх бохирдол нь өвлийн улиралд агаарын чанар муудахад нөлөөлдөг. Өвлийн улиралд салхины хурд багасч, агаарын солилцоо саарах нь бохирдуулагч бодис газрын гадарга орчимд хуримтлагдах нөхцөл бүрдүүлдэг байна.

Агаарын бохирдол иргэдийн эрүүл мэндэд эрсдэлтэй

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын зөвлөмжөөр PM2.5 буюу 2.5 микрометрээс жижиг нарийн ширхэгт тоосонцрын 24 цагийн дундаж агууламж нэг шоо метр агаарт 15 микрограммаас хэтрэх ёсгүй.

Харин Шинэ Делид өвлийн улиралд нарийн ширхэгт тоосонцрын агууламж энэ хэмжээнээс олон дахин давах тохиолдол бүртгэгддэг.

Чикагогийн их сургуулийн Эрчим хүчний бодлогын хүрээлэнгийн 2025 оны судалгаанд агаарын бохирдол Делигийн оршин суугчдын дундаж наслалтыг 8.2 хүртэл жилээр бууруулах эрсдэлтэй гэж тооцоолжээ. Энэ нь тухайн хотын агаарын бохирдлын түвшин урт хугацаанд хэвээр үргэлжилсэн нөхцөлд гаргасан статистик тооцоолол бөгөөд иргэн бүрийн насжилт ижил хэмжээгээр буурна гэсэн үг биш юм.

Иймээс Шинэ Делигийн өвлийн хязгаарлалт богино хугацаанд бохирдлыг бууруулахад чиглэж байгаа ч урт хугацааны үр дүнд хүрэхийн тулд тээвэр, үйлдвэрлэл, эрчим хүч болон барилгын салбараас үүсч буй бохирдлыг цогцоор нь бууруулах шаардлага бодлогын төвд байна.