АНУ-ын хууль зүйн байгууллага Oxygen Forensics-ийн гүйцэтгэх захирал болон орос бизнесменийг хяналтыг нуун дарагдуулсан гэж буруутгав

АНУ-ын Хууль зүйн яам Виржиния мужид төвтэй программ хангамжийн Oxygen Forensics компанийн гүйцэтгэх захирал Ли Рейбер болон Москва хотын бизнесмен Олег Давыдов нарыг компанийн хяналт, эзэмшлийн талаар АНУ-ын засгийн газарт олон жилийн турш худал мэдүүлсэн хэрэгт буруутгалаа. Прокуроруудын гомдолд дурдсанаар тэд энэ байдлыг тасралтгүй нуун дарагдуулж, төрийн байгууллагуудтай хийх гэрээ, харилцаанд нөлөөлөхөөр оролдсон байж болзошгүй гэж үзжээ. Хууль зүйн байгууллагаас тэднийг утасны залилангийн хуйвалдаанд буруутгаж, дээд ял 20 жил гэж мэдэгдсэн байна.

Эрх баригчдын мэдээлснээр Oxygen Forensics-ийн гүйцэтгэх захирал, 55 настай Ли Рейберийг Айдахо мужийн Бойзи хотод баривчилж, батлан даалтаар сулласан бөгөөд ойрын долоо хоногуудад Лос-Анжелес хотын холбооны шүүхэд анхан шатны хэлэлцүүлэг товлогдох төлөвтэй байна. Харин 52 настай Олег Давыдовыг Лондонгийн Heathrow нисэх буудалд баривчилсан ба АНУ түүнийг шилжүүлэн авах хүсэлт гаргахаар төлөвлөж буйг эрх баригчид мэдээлэв. Прокурорын албанаас шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдох хүртэл бүх сэжигтэн гэмгүйд тооцогдоно гэж онцолсон.

Прокуроруудын тайлбарласнаар тус компани олон жилийн турш өөрийгөө АНУ-д бие даан эзэмшиж, үйл ажиллагаа явуулдаг гэж мэдүүлсэн ч энэ нь худал байж болзошгүй гэж үзэж байна. Мөрдөн шалгах материалд Давыдов болон оросын дөрвөн иргэн Кипрт байрлах холдинг компаниар дамжуулан Oxygen Forensics-ийг нууцаар эзэмшиж, хянадаг байсан гэж дурджээ. Үүнээс гадна программ хангамжийг ОХУ дахь баг боловсруулж, түүнийг Давыдов удирдсан гэж баримтад туссан байна. Орос эзэмшигчид Рейберийн цалинг тогтоох, компанийн банкны дансууд дээр эрх мэдэл хэрэгжүүлэх зэрэг байдлаар нөлөөгөө хадгалсан гэж мөн тэмдэглэсэн байна.

Гомдолд дурдсанаар Рейбер 2022 оны арванхоёрдугаар сар, 2023 оны аравдугаар сард засгийн газрын баримт бичигт компанид гаднын эзэн байхгүй гэж худал гэрчилсэн гэж прокурорууд үзжээ. Тийм гэрчилгээ нь 2024 онд АНУ-ын Нууц албаны сургалтын нэгжтэй таван жилийн хугацаатай 12 сая ам.долларын гэрээ байгуулахад тус болсон гэж тэмдэглэв. Мөн 2023 оны сүүлээр нэгэн сэтгүүлч компанийн ОХУ-тай холбооны талаар асуухад Рейбер орос түншүүддээ энэ нийтлэл “энэ бүх боломжийг сүйрүүлж магадгүй” гэж анхааруулсан гэх агуулга мөрдөн шалгах материалд багтжээ. Прокуроруудын хэлснээр Рейбер гуравдугаар сар хүртэл Нийтийн аюулгүй байдлын яамны албан тушаалтнууд болж дүр эсгэсэн нууц ажилтнуудтай бичлэгтэй дуудлага хийхдээ ч оросын эзэмшил, хөгжүүлэлтийн оролцоог үгүйсгэсэн байна.

Энэхүү хэрэг өргөжих тусам төрийн байгууллагын худалдан авалт болон дижитал шинжилгээний нийлүүлэлтийн эрсдэлийн шалгалт чангарах төлөвтэй гэж үзэх үндэслэл гарч байна. Мөрдөн шалгагчид есдүгээр сарын 19-нд гаргасан зөвшөөрлийн дагуу өнгөрсөн долоо хоногт Oxygen-ийн компанийн банкны дансууд болон ойролцоогоор 57 вэб домэйныг битүүмжилжээ. АНУ-ын Худалдааны яамны Аж үйлдвэр, аюулгүй байдлын товчоо уг хэргийг мөрдөн шалгаж байгаа бөгөөд Батлан хамгаалах яамны албатай хамтран ажиллаж байна гэж прокурорын албаны олон нийттэй харилцах ажилтан Сиаран МакЭвой мэдэгдсэн байна.

Хэрэг 2-р сард хуучин ажилтан Макс Вайсберг YouTube дээр ижил төрлийн мэдэгдэл хийснээс хойш өрнөсөн бөгөөд Oxygen Forensics түүнийг гүтгэлгийн үндэслэлээр 8-р сард Виржиния дахь холбооны шүүхэд өгсөн гэж материалд дурдав. Одоогоор мөрдөн шалгах байгууллагууд хяналт, хөгжүүлэлт, санхүүгийн эрх мэдлийн бүтэц үнэхээр хэрхэн ажиллаж байсан эсэхийг, мөн төрийн байгууллагын гэрээ хэлцэлд энэ мэдээлэл ямар нөлөө үзүүлснийг тулгаж байгаа дүр зурагтай. Цаашдын шүүхийн явц нь компанийн нийлүүлэлтийн эрсдэлийн үнэлгээ, төрийн худалдан авалтын шаардлагад хэрхэн хатуу өөрчлөлт орж болохыг тодруулах хүлээлт үүсгээд байна.