Балатон нуурын амралтын үл хөдлөхийн үнэ өндөр хэвээр ч зах зээл хөрч, Будапештийн нөлөө тэлж байна

Анико Вудс нөхөртэйгөө Балатон орчимд төсөвтөө таарсан байшин олох гэж нэлээд явсан ч тохирох сонголт ховор байсныг ярьжээ. Тиймээс тэд хайлтаа тэлж, нуураас хойш 20 км зайтай Балатоны өндөрлөгийн Шюмег хотын ойролцоо хуучин дарсны байшинг худалдан авсан байна. Түүний хэлснээр цар тахлын үеийн өсөлт “үл хөдлөхийн өсөлтийн оргил” байв. Балатон тойрсон амралтын үл хөдлөхийн үнэ өндөр хэвээр ч зах зээлийн агаар өөрчлөгдөж, худалдан авагчид илүү алс бүсүүдийг сонирхох хандлага ажиглагдаж байна.

Otthon Centrum-ийн тооцоогоор Балатон орчмын амралтын байрны үнийн өсөлтийн хурд саарчээ. Отгон тооцоогоор одоогийн дундаж нь нэг м.кв нь 712,000 форинт болж, өмнөх оныхоос 4.3 хувь буурсан гэж мэдээлсэн байна. Нөгөө талд тус байгууллага 2025 онд дундаж хэлцэл нэг м.кв нь 744,000 форинт болж, 2018 оноос бараг дөрөв нугарсан гэж тодотгожээ. Өндөр суурь үнэ тогтсон хэвээр боловч өсөлтийн “халуун” үе өнгөрч, эрэлт илүү мэдрэмжтэй болж эхэлснийг агентууд хэлж байна.

Тихань хойг дахь жишээ өндөр үнэт сегмент хэр баргар хэвээр байгааг харуулна. Sotheby's сайтад гарсан зарын дагуу гурван унтлагын өрөө, гурван угаалгын өрөөтэй орон сууц 2.45 сая евро хүрч магадгүй байна. Otthon Centrum-ийн шинжээч Габор Шооки-Тотын хэлснээр Тихань нь Унгарт амралтын үл хөдлөх авах хамгийн өндөр үнэтэй бүсүүдийн нэг бөгөөд нийслэлээс ч давдаг. Үүнтэй зэрэгцээд хойд эрэг нь “үнэтэй хоёр дахь орон сууц, сайн ресторан, усан үзмийн талбай, далбаат завь, зуны танил хүрээлэл” татдаг гэж Вудс тайлбарласан нь энэ бүсийн хэрэглэгчийн давхаргыг илтгэнэ.

Гэсэн ч зах зээлийг зөөлрүүлж буй хүчин зүйлс тод харагдаж байна. Балатонфюред зэрэг хотуудад өндөр зэрэглэлийн шинэ бүтээн байгуулалт нэмэгдэж байгаа ч санхүүжилтийн өртөг өссөн нь эрэлтийг сааруулж буйг орон нутгийнхан ярьж байна. Үүний зэрэгцээ Балатонакараттьяд төлөвлөсөн Grand Balaton төслийн бүтээн байгуулалт зах зээлийн нөхцөлөөс шалтгаалан хараахан эхлээгүй байна. 25,000 м.кв талбайд 100 орон сууц барихаар төлөвлөсөн бөгөөд нэгжийн үнэ 135 саяас 419 сая форинтын хооронд байгаа нь худалдан авагчдын шийдвэрт санхүүжилтийн нөхцөл шийдвэрлэх нөлөөтэйг сануулна.

Төсөл хэрэгжих хугацаанд бодлогын орчин ч нэмэлт хувьсагч болж орж иржээ. Наймдугаар сард Унгарын Засгийн газар нуурын эргэн тойрон дахь хоёр хувийн тансаг төслийн үндэсний эдийн засгийн тэргүүлэх статустай холбоотой шийдвэрийг цуцлахаар хөдөлсөн байна. Габор Шооки-Тот “Тэмдэглэгээг хассаны үр дүнд зарим төсөл бүрмөсөн зогсоно гэж би хүлээж байна” хэмээн анхааруулжээ. Харин төслийн талын төлөөлөл Габор Кадаш “Бид бүх зөвшөөрлөө авсан, зах зээлийн нөхцөл таарах үед төслөө эхлүүлэхэд бэлэн” гэж хэлээд, “Энэ үед бид мөчлөгийн нарлаг талд биш байна” хэмээн нэмсэн байна.

Зах зээлийн хэмнэл саарч буй ч бүсийн өнгө төрх өөрчлөгдсөөр. BalatonHomes агентлагийн тэргүүн Габриэлла Вайсз Балатонфюред орчмыг “жижиг Монако” шиг болсон гэж тодорхойлсон нь дээд сегментэд төвлөрсөн хөгжил хичнээн хүчтэй явсныг илтгэнэ. Нөгөө талд Вудс шиг худалдан авагчид нуураас холдож, илүү боломжийн сонголт эрж эхэлсэн нь орон нутгийн зах зээл Будапештийн нөлөөгөөр тэлж буй хандлагатай давхцаж байна. Үнэ өндөр хэвээр үлдсэн ч санхүүжилтийн өртөг, зохицуулалтын өөрчлөлт, төслийн саатал зэрэг нь ирэх нийлүүлэлтийн зураглалыг тодорхойлох гол хүчин зүйл болж байна.