Эквадор байгалиа хамгаалах санхүүжилт эрэлхийлэхийн зэрэгцээ олборлолтын сорилттой тулгарч байна

Эквадор байгалиа хамгаалах санхүүжилтийн шинэ эх үүсвэр хайхын зэрэгцээ газрын тос, чухал ашигт малтмалын олборлолтыг үргэлжлүүлэхээр төлөвлөж байна. Энэ хоёр зорилго зэрэгцэн явах болсон нь тус улсын байгаль хамгааллын бодлогын гол сорилтыг тодруулж байна. Засгийн газар байгалийн үнэ цэнийг хөрөнгө оруулалттай холбох арга замыг эрэлхийлж байгаа ч олборлолтын шийдвэрүүд орон нутгийн эсэргүүцэл, ашиг сонирхлын зөрчлийг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй. Биологийн олон янз байдлыг хамгаалах санхүүжилт нэмэгдэхийн хэрээр түүнийг ямар нөхцөлтэйгөөр бүрдүүлж, зарцуулах вэ гэсэн асуудал мөн анхаарлын төвд орж байна.

Эквадор 2027 онд анх удаа тусгаар улсын ногоон бонд гаргаж, эрэг болон уулархаг бүсийн хамгаалалтад хөрөнгө татахаар төлөвлөж байна. Үүнээс өмнө Засгийн газар 2023, 2024 онд өрийг байгаль хамгаалалтаар солих хоёр хэлцэл байгуулжээ. Эдгээр хэлцэл Амазон болон Галапагосын хамгаалалтад нийт 1.1 тэрбум ам.доллар чөлөөлсөн байна. Мөн гуравдугаар сард IDB Invest болон Banco Bolivariano 120 сая ам.долларын биологийн олон янз байдлын бонд гаргажээ.

Биологийн олон янз байдлын кредит нь төрөл зүйлийн тоо, модны бүрхэвч зэрэг үзүүлэлтийг хэмждэг. Гэхдээ нүүрстөрөгчийн кредитээс ялгаатай нь ялгарлыг нөхөн тооцдоггүй. Гуаякиль дахь ESPOL University-ийн эзэмшлийн 260 га Просперина ойд ийм кредит нэвтрүүлэх төсөл боловсруулж буй Марсело Саламе “зорилго нь Просперина ойг хамгаалж, эдийн засгийн үнэ цэнийг нь бий болгох явдал” гэж хэлжээ. Түүний үзэж буйгаар байгалийн хамгааллыг зөвхөн зардал бус, эдийн засгийн ач холбогдолтой хөрөнгө гэж илэрхийлэх шаардлагатай байна.

Гэхдээ Эквадорын эдийн засаг, эрчим хүчний бүтэц олборлолтоос хамааралтай хэвээр байна. Эрчим хүчний хэрэглээний ойролцоогоор 80 хувийг 2024 онд газрын тос болон газрын тосны бүтээгдэхүүн бүрдүүлсэн бол цахилгаан үйлдвэрлэлийн гуравны хоёр орчим нь усан цахилгаан байжээ. Засгийн газар Амазоны зарим хэсэгт газрын тосны хайгуулын шинэ тендер зарлах төлөвлөгөөг аравдугаар сард танилцуулсан байна. Хуан Карлос Блум биологийн олон янз байдал болон сэргээгдэх эсэхээс үл хамаарах байгалийн нөөцийн ашиглалтыг тэнцвэржүүлэхдээ болгоомжтой хандаж байгаагаа хэлээд, Эквадор байгалиас болон биологийн олон янз байдлаас хэр хамааралтай, уур амьсгалын өөрчлөлтөд хэр эмзэг гэдгээ бүрэн ухамсарладаггүй гэжээ.

Байгаль хамгааллын шинэ санхүүжилт нь олон улсын анхаарлыг мөн татаж байна. Эквадор 2028 онд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын биологийн олон янз байдлын дээд хэмжээний уулзалт болох COP18-ыг зохион байгуулахаар зорьж байгаа нь энэ чиглэлийн бодлогоо харуулах боломж болно. Гэвч санхүүгийн хэрэгслүүд бодит үр дүнтэй байхын тулд орон нутгийн иргэд, экосистемд бий болох үнэ цэнийг тодорхой болгох шаардлагатай. Жерри Тот “бид шоколад ашиглан ойгүйжилтийг хэрхэн бууруулах вэ гэдгээс ажлаа эхэлсэн” гэж хэлээд, Эквадорын иргэд болон экосистемд аль алинд нь утга учиртайгаар энэ үнэ цэнийг хэрхэн илэрхийлэхийг одоо ч судалж байна гэжээ.