Хилийн хязгаарлалт зэсийн баяжмалын экспортыг сааруулжээ

Ганцмод боомтоос Гашуунсухайт чиглэлд хилээр буцаж нэвтрэх гарцыг 2026 оны аравдугаар сарын 15-наас хязгаарлажээ. Өмнө нь хоногт 13 цуваа нэвтрүүлдэг байсан бол одоо дөрвөн цуваагаар хязгаарлаж байна. Энэ өөрчлөлт нь зэсийн баяжмалын тээвэрлэлтийн хэвийн урсгалд шууд нөлөөлж, экспортын нийлүүлэлтийг сааруулах нөхцөл үүсгэжээ. Тээвэрлэлтийн гарц багассанаар борлуулалтын үйл ажиллагаа саатах, улмаар эдийн засгийн хэвийн үйл ажиллагаанд эрсдэл нэмэгдэхээр байна.

Зэсийн баяжмалын экспорт хилээр нэвтрэх цувааны тоо, тээвэрлэлтийн тасралтгүй байдлаас хамааралтай байгаа энэ үед хоногийн хүчин чадлыг 13-аас дөрөв болгон бууруулсан нь нийлүүлэлтийн хуваарьт өөрчлөлт оруулж байна. Өмнөх түвшинтэй харьцуулахад өдөрт нэвтрэх цувааны тоо мэдэгдэхүйц буурсан тул баяжмалыг хилээр гаргах явц удаашрах нөхцөл бүрджээ. Үүний зэрэгцээ борлуулалтын төлөвлөгөө болон экспортын урсгалд саатал үүсэх эрсдэл нэмэгдэж байна. Хязгаарлалт хэр удаан үргэлжлэх талаар өгсөн мэдээлэлд тодорхой дурдсангүй.

Энэ нөхцөлд Оюу толгой уурхайн үйл ажиллагаа болон үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг тасралтгүй хэрэгжүүлэхэд анхаарч буйгаа мэдээлжээ. Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг тасралтгүй хэрэгжүүлэх зорилго нь хил нэвтрэх хязгаарлалтаас үүсэх тээвэрлэлтийн сааталтай зэрэгцэн тавигдаж байна. Гэвч нэвтрэх цувааны тоо буурсан нь баяжмалын тээвэрлэлтэд доголдол үүсгэж, экспортын борлуулалтыг саатуулах эрсдэлтэй хэвээр байна. Иймээс уурхайн үйл ажиллагаа, үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг хэвийн үргэлжлүүлэхэд тээвэрлэлтийн гарцын хязгаарлалт гол анхаарах асуудлын нэг болжээ.

Экспортын тоон мэдээллийг аль байгууллага хариуцдаг талаар Эдийн засаг, хөгжлийн яам тайлбар өгсөн байна. Тус яамны мэдээлснээр Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам болон Сангийн яам экспортын тоон мэдээллийг хариуцдаг аж. Энэ нь зэсийн баяжмалын экспорт удааширсан нөхцөлд тээвэрлэлт, борлуулалт болон экспортын мэдээллийг холбогдох байгууллагуудын түвшинд авч үзэж байгааг харуулж байна. Харин одоогоор хязгаарлалтын улмаас экспортын хэмжээ, борлуулалтын дүн хэдээр өөрчлөгдсөн талаарх тоон мэдээлэл өгөөгүй байна.

Ганцмод–Гашуунсухайт чиглэлд хоногт нэвтрүүлэх цувааг дөрөв болгон бууруулсан нь баяжмалын хил дамнасан тээвэрлэлтийн хурдад нөлөөлж, борлуулалтын саатлын эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. Үүний зэрэгцээ улсын эдийн засгийн хэвийн үйл ажиллагаанд хохирол учрах эрсдэл мөн нэмэгдэж байгаа талаар мэдээлжээ. Оюу толгой уурхайн үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг тасралтгүй хэрэгжүүлэхэд анхаарч байгаа боловч экспортын тээвэрлэлтийн хязгаарлалт шийдэгдээгүй нөхцөлд нийлүүлэлтийн дарамт үргэлжлэхээр байна. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам, Сангийн яам болон Эдийн засаг, хөгжлийн яамны хариуцдаг мэдээллүүд энэ өөрчлөлтийн нөлөөг цаашид тодруулах ач холбогдолтой болжээ.