Хятадад өндөр настны хараат байдал хүүхдийнхээс анх удаа давлаа

БНХАУ-ын Үндэсний статистикийн товчооны мэдээллээр, тус улсын 65-аас дээш насны хүн ам 223 сая давж, нийт хүн амын бараг 16 хувийг эзэлжээ. Үүний зэрэгцээ 14 хүртэлх насны хүүхдийн тоо ойролцоогоор 213 саяд хүрсэн байна. Ийнхүү өндөр настнуудын тоо хүүхдийнхээс давсан нь Хятадын хүн амын насны бүтцэд гарч буй өөрчлөлтийг тодотгожээ. Хүн амын хөгшрөлт эрчимжиж буй энэ үед өндөр настны хараат байдал хүүхдийнхээс анх удаа илүү болсон байна.

Албан ёсны мэдээллээр, өндөр настны хараат байдлын харьцаа 23 хувь болж, хүүхдийнх 22 хувьтай үлджээ. Хоёр үзүүлэлтийн зөрүү их биш боловч өндөр настай хүн амын эзлэх жин нэмэгдэж, хүүхдийн тоо харьцангуй цөөрч буй чиг хандлагыг илэрхийлж байна. Энэ өөрчлөлт нь хүн амын нийт хэмжээнээс гадна насны бүлгүүдийн харьцаа хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг харуулах үзүүлэлт болжээ. Өмнө нь хүүхдийн хараат байдал давамгайлж байсан бол одоо өндөр настай иргэдтэй холбоотой хэрэгцээ, зардал илүү тодорхой байр суурь эзэлж эхэлж байна.

Хүн амын хөгшрөлт нь тэтгэвэр, эрүүл мэнд, урт хугацааны асаргааны тогтолцоонд нэмэлт дарамт үүсгэх төлөвтэй байна. Өндөр настай иргэдийн тоо өсөхийн хэрээр тэдэнд чиглэсэн тэтгэмж, татаас болон асаргааны хэрэгцээ нэмэгдэх асуудал гарч болох юм. Үүний зэрэгцээ тэтгэвэр, эрүүл мэндийн зардал өсөх нь эдийн засгийн өсөлт болон өрхийн хэрэглээнд дарамт учруулж болзошгүй. Иймээс насны бүтцийн өөрчлөлт нь зөвхөн нийгмийн хамгааллын салбарын асуудал бус, өрхийн санхүү болон эдийн засгийн төлөвтэй холбоотой сорилт болж байна.

Хятадын Засгийн газар 2025 оны эцэст 53 саяас олон ахмад настанд тэтгэмж, татаас олгожээ. Энэ тоо нь ахмад настнуудад чиглэсэн дэмжлэгийн хамрах хүрээ өргөн байгааг харуулж байгаа ч хүн амын хөгшрөлт нэмэгдэхийн хэрээр уг тогтолцоонд тавигдах шаардлага цаашид өсөх төлөвтэй байна. Тэтгэмж, татаас нь ахмад настнуудын амьжиргааг дэмжих нэг хэсэг боловч урт хугацааны асаргаа болон эрүүл мэндийн зардалтай холбоотой дарамтыг мөн тооцох шаардлагатай болж байна. Өндөр настны хараат байдал хүүхдийнхээс давсан нь эдгээр асуудлыг бодлогын түвшинд илүү анхаарах нөхцөл бүрдүүлжээ.

Хятадын хүн амын өнөөгийн насны бүтэц нь өмнөх бодлогын урт хугацааны нөлөөг мөн харуулж байна. 1980 оноос 2015 оны эцэс хүртэл хэрэгжсэн нэг хүүхдийн бодлого хүн амын насны бүтцэд удаан хугацааны нөлөө үзүүлсэн байна. Хүүхдийн тоо ойролцоогоор 213 сая байгаа нь өндөр настнуудын 223 сая давсан тооноос цөөн байгаатай энэ өөрчлөлт давхцаж байна. Тэтгэвэр, эрүүл мэнд, урт хугацааны асаргаа болон өрхийн хэрэглээнд үзүүлэх нөлөө нь цаашид Хятадын хүн ам зүйн өөрчлөлтийн гол үр дагавруудын нэг хэвээр байх төлөвтэй.