Их Британийн төсөв зардлын шахалт, татварын өсөлтийн сорилттой нүүр туллаа

Их Британийн засгийн газар батлан хамгаалахын зардлыг нэмэгдүүлэх шаардлага, төсвийн дүрмийн хязгаарлалт, өсөн нэмэгдэж буй өрийн дарамтыг зэрэг зохицуулах сорилттой нүүр тулж байна. Сангийн сайд Рэйчел Ривз өнгөрсөн онд төсвийн дүрмийг зөрчихөөс өмнө үлдээсэн хамгаалалтын зайг 24 тэрбум фунт стерлингээр тооцож байсан ч зээлийн өртөг өссөнөөр уг хэмжээ 10 тэрбум фунт стерлинг хүртэл буурчээ. Энэ нь татварын нэмэгдэл, төрийн зардлын сонголт болон төсвийн шинэ зохицуулалтын талаарх шийдвэрт илүү их дарамт үүсгэж байна. Засгийн газар эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих зорилго болон санхүүгийн сахилга батыг хадгалах шаардлагын хооронд тэнцвэр олох ёстой болжээ.

Төсвийн дүрмээр өдөр тутмын төрийн зардлыг татварын орлогоор санхүүжүүлэхийн зэрэгцээ өрийн ДНБ-д эзлэх хувийг бууруулахыг шаарддаг. Гэвч Ерөнхий сайд Энди Бёрнхэмийн зарцуулалтын амлалтууд нэмэгдсэн үед улсын өр 3 их наяд фунт стерлингээс давж, ДНБ-ий хэмжээнд ойртсон байна. Өрийн хэмжээ өндөр, зээлийн өртөг нэмэгдсэн нөхцөлд засгийн газрын зарцуулалтын боломж хумигдаж, татварын орлогын шинэ эх үүсвэр хайх шаардлага нэмэгдэж байна. Иймээс төсөвт тусгах арга хэмжээнүүд нь зөвхөн нэг удаагийн санхүүжилтээс гадна цаашдын зардлын дарамтыг хэрхэн хуваарилахыг тодорхойлох төлөвтэй.

Батлан хамгаалахын сайд Жон Хили батлан хамгаалахын зардлыг арван жилийн эцэс гэхэд ДНБ-ий 3 хувьд хүргэх төлөвлөгөөг тайлбарлах ёстой. Ираны дайн төсвийн тооцоонд цоорхой үүсгэсэн гэх үндэслэлээр төсвийн хамгаалалтын зайг багасгах хувилбар яригдаж байгаа ч татвар нэмэх төлөв хэвээр байна. Ийнхүү батлан хамгаалах салбарт өгөх амлалт нь төсвийн бусад чиглэлд зарцуулах хөрөнгө, тэр дундаа орон нутгийн үйлчилгээ болон халамжийн санхүүжилттэй шууд өрсөлдөж байна. Засгийн газар ямар зардлыг нэн тэргүүнд тавихаа тодорхой болгох шаардлагатай бөгөөд энэ нь төсвийн дүрмийн хэрэгжилтэд ч нөлөөлнө.

Удаан хугацаанд өндөр түвшинд хадгалагдсан хүүгээс ашиг нь өссөн Их Британийн банкууд болон мөрийтэй тоглоомын салбарыг татварын нэмэгдлийн бай болгож магадгүй байна. JPMorgan, HSBC зэрэг банкуудын салбарын нөхцөл, мөн Flutter Entertainment, Paddy Power, Betfair зэрэг мөрийтэй тоглоомын бизнесүүдэд үзүүлэх нөлөө анхаарлын төвд орох төлөвтэй боловч ажлын байр буурах эрсдэл дагалдаж байна. Аманда Тикел татварын бууралтын хүрээнд шатахууны татварын хөнгөлөлтийг сунгахыг хамгийн их хүлээж байгаагаа хэлсэн ч энэ нь хоёр тэрбум фунт стерлингээс илүү зардал гаргаж болзошгүй тул санхүүжилтийг мөн шийдэх шаардлагатайг онцолжээ. Залуучуудын ажилгүйдэл болон өсөн нэмэгдэж буй халамжийн зардлыг шийдэх саналуудыг энэ оны сүүл хүртэл нийтлэхгүй байна.

Үүний зэрэгцээ Үндэсний баялгийн сан болон Британийн бизнесийн банкинд нийт 20.4 тэрбум фунт стерлинг олгохоор төлөвлөж байна. Төсөвт зарцуулалт, татварын орлогын тодорхой эрхийг төв засгийн газраас орон нутгийн захирагчид болон бүс нутгийн байгууллагуудад шилжүүлэхээр тусгаж магадгүй. Майкл Сондерсийн хэлснээр, энэ нь нийт санхүүжилтийг нэмэгдүүлэхээс илүү бүс нутгуудын хоорондын зардлыг дахин хуваарилж, шийдвэр гаргах эрхийг өөрчлөх асуудал юм. Тиймээс төсвийн үр дагавар нь татварын хувь хэмжээгээр хязгаарлагдахгүй, орон нутгийн эрх мэдэл, санхүүжилтийн хуваарилалт болон ажлын байрны төлөвт ч илэрнэ.