Чилийн олборлолтын бууралт зэсийн дэлхийн зах зээлийн тэнцвэрийг эмзэг болгож байна

Чилийн Зэсийн Комисс (Cochilco) олборлолтын энэ жилийн төсөөллөө 4.94 сая тонн болгон бууруулсан нь дэлхийн зэсийн зах зээлийн нийлүүлэлтийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. Тус улсын үйлдвэрлэлийн төлөв суларснаар ирэх жил дэлхийн уурхайн үйлдвэрлэл өсөх тооцоо гарсан ч зах зээлийн тэнцвэр өмнөхөөсөө эмзэг болжээ. Өөрөөр хэлбэл, нийт үйлдвэрлэл нэмэгдэх төлөвтэй байгаа ч Чилийн олборлолтын бууралт нийлүүлэлтийн багахан зөрүүг ч мэдрэмтгий болгох нөхцөл бүрдүүлж байна. Энэ нь үйлдвэрлэгчдийн төлөвлөгөө, хэрэглэгчдийн худалдан авалт болон агуулахын нөөцийн хөдөлгөөнд анхаарал илүү төвлөрүүлэх шаардлагатайг харуулж байна.

Комиссын тооцоолсноор ирэх оны зэсийн дундаж үнэ фунт тутамд 5.95 ам.доллар байна. Мөн 2027 оны үнийн төсөөллөө 17 хувиар нэмэгдүүлжээ. Эдгээр тоо нь зэсийн үнэ өндөр түвшинд хадгалагдах хүлээлт байгааг харуулахын зэрэгцээ нийлүүлэлтийн талын тодорхой бус байдал зах зээлийн үнэлгээнд илүү жин дарж эхэлснийг илтгэнэ. Үнэ өсөх төсөөлөл нь дан ганц эрэлттэй холбоотой бус, олборлолтын төлөвлөгөө бодитоор хэрэгжих эсэхтэй шууд холбогдож байна.

Дэлхийн уурхайн үйлдвэрлэл ирэх жил 3.4 хувиар өсөж, 24.08 сая тоннд хүрэх төлөвтэй байна. Гэсэн ч Чилийн олборлолт төлөвлөгөөндөө хүрэхгүй бол одоо тооцож буй багахан илүүдэл арилж, эрэлт нийлүүлэлтийн алдагдалд шилжих эрсдэлтэй. Ийм хувилбар хэрэгжвэл зах зээлийн тэнцвэрийг хадгалах боломж улам хумигдаж, нийлүүлэлтийн өөрчлөлт үнэ болон худалдааны урсгалд илүү хурдан нөлөөлөх нөхцөл үүснэ. Тиймээс дэлхийн уурхайн үйлдвэрлэлийн өсөлтийн хувь дангаараа зах зээлийн дарамтыг бүрэн бууруулах баталгаа болохгүй байна.

Чилийн цэвэр бууралтын 77 хувийг BHP-ийн Escondida, Spence уурхай болон төрийн өмчит Codelco нийлээд бүрдүүлжээ. Энэ төвлөрөл нь үйлдвэрлэлийн өөрчлөлт цөөн хэдэн томоохон олборлогчийн гүйцэтгэлээс ихээхэн хамааралтай байгааг харуулж байна. Тэдгээр уурхайн олборлолт төлөвлөгөөндөө нийцэх эсэх нь Комиссын тооцоолсон нийт нийлүүлэлтэд шууд нөлөөлөхөөр байна. Ийм нөхцөлд дэлхийн зах зээлд нийлүүлэлтийн өсөлт байгаа эсэхээс гадна тэр өсөлт ямар эх үүсвэрээс бүрдэхийг хөрөнгө оруулагчид болон хэрэглэгчид анхаарч үзэх шаардлагатай болжээ.

Эрэлтийн талын дарамтыг Хятадын Яншань боомтын импортын нэмэгдэл мөн тодотгож байна. Тус үзүүлэлт нэг тонн тутамд 205 ам.долларт хүрсэн нь Хятадын зах зээл дэх зэсийн нийлүүлэлттэй холбоотой үнэлгээ өндөр байгааг харуулсан хэмжүүр болж байна. Чилийн олборлолтын бууралт, дэлхийн уурхайн үйлдвэрлэлийн өсөлт, Хятадын импортын нэмэгдэл зэрэг үзүүлэлтүүдийг хамтад нь авч үзэхэд зэсийн зах зээлд илүүдэл үүсэх эсэх нь үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний хэрэгжилтээс улам их хамаарах төлөвтэй байна. Иймээс Чилийн Зэсийн Комиссын шинэчилсэн төсөөлөл нь үнэ өсөх хүлээлтийг дэмжихийн зэрэгцээ нийлүүлэлтийн эрсдэлийг зах зээлийн гол анхаарлын төвд хэвээр үлдээж байна.