Шулам, чөтгөрүүд нь ч зугтаам “аймаар” үнэтэй амттан: Хэллоуин хэрэглэгчдийн халаасыг "хоослохоор" ирлээ

Сүнсний баяр буюу Хэллоуин болоход гурван долоо хоног гаруй хугацаа үлдээд байгаа энэ өдрүүдэд хүүхдүүдийн өмсөх аймшигт хувцаснаас ч илүүтэйгээр шоколадны үнэ хэрэглэгчдийг цочоож эхэлжээ. Какаоны ханш оргил үеэсээ буураад байгаа ч өмнөх жилүүдийн огцом өсөлт дэлгүүрүүдийн лангуун дээр зарагдаж буй амттаны үнэд аль хэдийн нэвт шингэжээ. Сүнсний баярт зориулан чихэр худалдан авч байгаа хэрэглэгч Хизер Хаттон “Хаана ч очсон шоколад өнгөрсөн жилийнхээс хамаагүй үнэтэй байна” хэмээн ярьсан юм. Тэрбээр өмнө нь том савлагаатай шоколад худалдан авдаг байсан бол энэ жил илүү хямд, исгэлэн чихэрнээс нэг уутыг сонгожээ. Зах зээлийн судалгааны “Circana” компанийн ажиглалтаар ийм сонголт хийж буй худалдан авагч ганц Хаттоноор хязгаарлагдахгүй аж. Шоколадны өндөр үнээс үүдэн хэрэглэгчид том, хямд савлагаа, төрөл бүрийн амттан хосолсон багц болон шоколад агуулаагүй чихрийг түлхүү сонгох болсон нь өнгөрсөн жилийн баяраар ч ажиглагдсан бөгөөд 2026 онд энэ хандлага улам бүр үргэлжлэх төлөвтэй байна.

Үнэ нэмэгдсэн ч баяраас татгалзахгүй Шоколадны үнэ нэмэгдсэн ч хэрэглэгчид баяр тэмдэглэхээс татгалзах шинж одоогоор ажиглагдахгүй байгаа юм. Харин юу, хэзээ, хаанаас авахаа илүү нухацтай судалж, тооцоотой сонголт хийж эхэлжээ. АНУ-ын Үндэсний жижиглэн худалдааны холбооны Хэрэглэгч, салбарын судалгаа хариуцсан дэд ерөнхийлөгч Эллисон Зеллер хэрэглэгчид байгаа мөнгөндөө таруулан ахиухан амттан худалдан авах арга эрэлхийлж байгааг онцолсон юм. Тухайлбал, зарим хэрэглэгч дэлгүүрүүдийн үнийг харьцуулан хямдыг нь сонгохоор төлөвлөсөн бол нөгөө хэсэг нь купон, хямдрал зарлахыг хүлээж байна. Мөн нэг дор их хэмжээний зардал гаргахгүйн тулд Сүнсний баярын амттан болон бусад зүйлсээ бүр есдүгээр сараас эхлэн бэлдэж эхэлжээ.

Хэрэглэгчдийн энэ мэт зан төлөв зөвхөн Сүнсний баяраар гарч ирсэн үзэгдэл биш аж. “NielsenIQ”-ийн шинжээч Крис Костаглигийн хэлснээр хүмүүс баярын өдрүүдэд дуртай хэвээр байгаа ч илүү нарийвчилсан төлөвлөгөөтэй худалдан авалт хийдэг болжээ. Түүнчлэн Сүнсний баярын нийт хэрэглээ сулрах төлөв ажиглагдахгүй байгаа бөгөөд АНУ-ын Үндэсний жижиглэн худалдааны холбооны есдүгээр сарын 1-9-нд явуулсан судалгаагаар америкчууд энэ жилийн баярт нийт 13.5 тэрбум ам.доллар зарцуулахаар төлөвлөсөн нь өнгөрсөн жилийн дээд түвшнээс ч өндөр үзүүлэлт болжээ. Мөн энэ үеэр хэрэглэгчдийн худалдан авч буй хамгийн түгээмэл бүтээгдэхүүн нь шоколаднаас илүүтэй чихэр болж байна.

Какаоны ханш буурсан ч шоколад хямдарсангүй Тэгвэл какаоны ханш буурсан ч шоколадны үнэ яагаад хямдрахгүй байгаа вэ гэдэг асуулт урган гарч ирж байна. Тухайлбал, какаоны ханш лхагва гарагийн арилжаагаар тонн тутамдаа 5,572 орчим ам.долларын түвшинд хаагдсан нь өмнөх оны мөн үеэс 9.8 хувиар буурсан үзүүлэлт юм. Мөн Дэлхийн банкны мэдээллээс харахад нэг кг какаоны ханш энэ оны нэгдүгээр сард 10.75 ам.долларт хүрч байсан бол есдүгээр сард 5.92 ам.доллар болж буурчээ. Гэсэн хэдий ч энэ түвшин нь таван жилийн өмнөхөөс 131 хувиар өндөр хэвээр байна.

Какаоны ханшийн хэлбэлзэл үйлдвэрлэгчдийн зардалд тодорхой хугацааны дараа нөлөөлдөг жамтай. АНУ-ын Хөдөлмөрийн статистикийн хорооны мэдээллээр чихэр, бохьны хэрэглээний үнэ 2019 оны арванхоёрдугаар сараас 2024 оны арваннэгдүгээр сарын хооронд 32 хувиар нэмэгдсэн бол чихэр үйлдвэрлэхэд ашигладаг түүхий эдийн үйлдвэрлэгчийн үнэ 87.6 хувиар өсчээ. Түүнчлэн үнийн өсөлтийн нөлөө 2026 онд ч үргэлжилсээр байна. “FinanceBuzz”-ийн судалгаагаар Хэллоуины чихрийн үнэ өнгөрсөн таван жилийн хугацаанд 71 хувиар өссөн нь тухайн хугацааны АНУ-ын нийт инфляцын 22 хувийн өсөлтөөс гурав дахин өндөр үзүүлэлт болжээ. Шоколад, амттан үйлдвэрлэгч “Hershey” брэндийн гүйцэтгэх захирал Кирк Таннер хоёрдугаар улирлын санхүүгийн тайлангаа танилцуулах үеэрээ Хэллоуины бүтээгдэхүүний захиалга хэдийн эхэлж, улирлын борлуулалт сайн байгааг мэдэгдсэн байна. Тэрбээр энэ баярын улиралд шоколад, амттаны үнэ өмнөх оны мөн үеэс 7-9 орчим хувиар өндөр байх төлөвтэй байгааг онцолжээ.