Трамп Ши Жиньпинийг онгоцны буудал дээр тосож, АНУ-Хятадын түр эвлэрэл суналаа

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ши Жиньпин, эхнэрийн хамт Вашингтоны ойролцоох Joint Base Andrews-т ирэхэд албан ёсоор угтав. Энэ нь хоёр улсын яриа хэлэлцээний уур амьсгалыг зөөлрүүлэх дохио болж, худалдааны хэлэлцээрийн хүрээнд түр эвлэрэл сунгах магадлалыг зах зээлд мэдрүүллээ. Үүнтэй зэрэгцэн АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент худалдааны хэлцлийн шинэ эцсийн хугацааг нэгдүгээр сарын 10 гэж мэдэгдсэн нь дараагийн алхмын цонхыг тодорхой болгож байна.

Бессент хэлэлцээний хүрээний талаар илүү том тохиролцоонд хүрэх эсэхэд эргэлзээтэй байр суурь илэрхийлж, “Илүү том хэлэлцээр байгуулах эсэхийг би мэдэхгүй” гэж хэлэв. Харин Вашингтон, Бээжин хоёр хиймэл оюуны аюулгүй байдлыг хэлэлцэх төлөвтэй ч чипний экспортын хяналтыг огт хэлэлцэхгүй гэж мэдээлсэн нь маргаантай сэдвүүдийг хойш тавьж, хязгаарлагдмал талбар дээр ойлголцол хайж буйг илтгэнэ. Трамп мөн НҮБ дээр хиймэл оюуны олон улсын хяналтыг “глобалистуудын арга” гэж шүүмжилсөн нь энэ чиглэлд дотоод улс төрийн маргаан хэвээр байгааг санууллаа.

Ийм нөхцөлд технологийн аюулгүй байдлын хэлэлцүүлэг НҮБ-ын түвшинд идэвхжиж байна. OpenAI-ийн Сэм Алтман, Anthropic-ийн Дарио Амодей нар Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Аюулгүйн Зөвлөлд хиймэл оюуны аюулгүй байдлаар хамтрахыг уриалсан бөгөөд Алтман “Өрсөлддөг, бие биеэ тэр бүр таашаадаггүй улсууд ч нийтлэг ашиг сонирхлоор нэгдэж ирсэн үе түүхэнд бий” гэж онцлов. Тэрээр цааш нь “Энэ удаа тийм үеийн нэг байх ёстой гэж бид үзэж байна” хэмээн нэмсэн байна. Сангийн сайд Бессент үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой хиймэл оюуны ослын талаар АНУ-Хятадын анхааруулгын систем санал болгож, “бүрхэг байдлаас илүү ил тод байдал руу, дэлхийн нэг болон хоёр дахь хиймэл оюуны хүчнүүдийн хооронд” гэж тайлбарлав.

Геополитикийн эрсдэлүүд мөн зэрэгцэн хурц хэвээр байна. Bloomberg-ийн мэдээлснээр Бээжин Австралиас АНУ руу явж байсан F-35 сөнөөгчийн эд ангийг Хонконгод саатуулан хураасан байж болзошгүй бөгөөд энэ нь нийлүүлэлтийн хэлхээ, экспортын хяналтын сэдвийг дахин хөндөх эрсдэлтэй. Нөгөө талд Ираны Ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Ерөнхий Ассамблейн индрээс АНУ, Израилыг буруутгасан нь бүс нутгийн хурцадмал байдлын өнгө аясыг нэмлээ. Түүнчлэн Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Ли Жэ Мён Пёньяан-Вашингтоны “удаан зогссон яриа хэлэлцээ”-г сэргээх боломжийн төлөө далд зохицуулалт үргэлжилж буйг Трампад хэлсэн байна.

Зах зээл дээр харин илүү шууд дарамт үзүүлсэн хүчин зүйл нь макро орчин байв. Халуун инфляцын мэдээлэл болон Холбооны нөөцийн банкны захирагч Майкл Баррын байр сууриас шалтгаалан 10 жилийн АНУ-ын төрийн сангийн өгөөж 2007 оны долдугаар сараас хойших дээд түвшинд хүрэв. Барр “цаашдын бодлогын тохируулга шаардлагатай байх магадлалтай” гэж хэлсэн бөгөөд CME FedWatch аравдугаар сард бодлогын хүүг дахин 0.25 нэгжээр нэмэх магадлалыг ойролцоогоор 68 хувь гэж үнэлэв. Үүний үргэлжлэл болгож Dow Jones Industrial Average 0.7 хувь, S&P 500 0.8 хувь, Nasdaq Composite 1.1 хувиар буурч, Nasdaq дөрвөн өдрийн өсөлтөө таслав.

Өссөн өгөөж өрийн үйлчилгээний зардлыг нэмэгдүүлж, ипотекийн зээлээс эхлээд зээлийн картын хүү хүртэл өргөн хүрээнд дарамт үзүүлэх эрсдэлтэй гэж мэдээлэв. Төв банкны дахин худалдан авах оролдлого идэвхжсэн ч урт хугацаат өгөөжийн өсөлтөд одоогоор мэдэгдэхүйц нөлөө үзүүлээгүй байгаа нь хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг бодлогын дохио, инфляцын чиг хандлага руу улам хүчтэй чиглүүлж байна. Үүний хажуугаар дизель экспортын хориг нь дэлхийн түлшний хямралыг улам дордуулна гэж нефтийн салбар анхааруулж, Трамп хязгаарлалт хэлэлцэж буй нь эрчим хүчний сувгаар нэмэлт савлагаа үүсгэх эрсдэлтэй хэвээр. Корпорацийн фронтод Amazon Meta-ийн Muse AI худалдааны туслахаа нэвтрүүлснээс 12 хоногийн дараа хааж, Meta уг тайлбарыг няцаасан нь хиймэл оюуны бүтээгдэхүүний өрсөлдөөн хурдацтай атлаа тогтворгүй байгааг харууллаа.