X дээрх трэнд, 14 цаг: Оюу толгойн ногдол ашиг, С.Баяр, АНУ-ын сонгууль, Т.Тулга, Карл Бушби, Кешм, Т.Шинэбаяр

Арваннэгдүгээр сарын 3-ны 10:00–14:20 цагийн хооронд Монгол хэрэглэгчдийн X сүлжээнд хамгийн их яригдсан есөн сэдвийг доор нэгтгэлээ. Энэ удаагийн тоймын гол сэдэв нь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Оюу толгойн ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүүлэхийг Засгийн газарт үүрэг болгосон явдал байлаа. Мөн Ерөнхий сайд асан С.Баяр батлан хамгаалахын зардлын талаар бичсэн нийтлэл, АНУ-ын завсрын сонгууль хэрэглэгчдийн анхаарлыг их татав. Тоон үзүүлэлтийг 14:26 цагийн байдлаар авав.

1. Ерөнхийлөгч Оюу толгойн ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүүлэхийг Засгийн газарт үүрэг болголоо

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх өнөөдөр Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нартай уулзаж, Оюу толгойгоос орж ирэх гурван их наяд төгрөгийн ногдол ашгийг «орж ирсэн тухай бүрд нь» иргэдийн дансанд шилжүүлэх чиглэл өгчээ. Тэрбээр D-Parliament системээр 100 мянга гаруй иргэн энэ саналыг дэмжсэнийг онцолж, мөнгийг хэзээ, хэрхэн олгох дүрэм журмыг Засгийн газар хуулийн хүрээнд боловсруулах ёстой гэв. Сангийн сайд З.Мэндсайхан бэлнээр олгох нь инфляцын эрсдэлтэй ч Ерөнхийлөгч чиглэл өгсөн тул хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх шаардлагатай болсон гэж Eguur.mn-д ярьжээ. УИХ-ын гишүүн Н.Алтанхуяг харин татвар төлөгчдийн мөнгийг хэн нэгэн «Санта Клаус» шиг тараах нь буруу гэж шүүмжилсэн. Сэтгүүлч Г.Лхагвадорж Ерөнхий сайд арав хоногийн өмнө «тараавал талх 10 мянга болно» гэж хэлж байсныг сануулсан нийтлэл энэ удаагийн хамгийн их хуваалцсан нийтлэл боллоо. Дэлгэрэнгүй.

2. Ерөнхий сайд асан С.Баяр: батлан хамгаалахын зардал дөрвөн жилд 2.5 дахин өссөн (шинэ өрнөл)

Өмнөх тоймуудад Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут салбарын хэрэгцээг хангаж чадахгүй байгаа талаар хэлсэн үгийг дурдсан. Ерөнхий сайд асан С.Баяр энэ мэдэгдэлд хариу бичихдээ Стокгольмын Энх тайвны судалгааны олон улсын хүрээлэн (SIPRI)-гийн мэдээлэлд үндэслэн Монгол Улсын батлан хамгаалахын зардал 2022 онд 90 сая ам.доллар байсан бол 2025 онд 221 сая ам.долларт хүрсэн гэж тооцжээ. Тэрбээр илүү зардал, чамирхлаа танаж, цэргийн албан хаагчдыг хангах боломжтой гэж үзсэн. Уг нийтлэл энэ хугацаанд хамгийн олон лайк авсан нийтлэлийн нэг болов.

3. АНУ-ын Конгрессын завсрын сонгуулийн санал хураалт эхэллээ

АНУ-д өнөөдөр Конгрессын завсрын сонгууль болж, Улаанбаатарын цагаар 18:00 цагаас санал хураалт эхэлнэ. Сонгуулиар Төлөөлөгчдийн танхимын 435 суудал бүгд, Сенатын 35 суудал, олон мужийн болон орон нутгийн албан тушаалыг сонгоно. Монгол хэрэглэгчид Конгрессын хүчний харьцаа өөрчлөгдвөл Ерөнхийлөгч Доналд Трампын бодлогод хэрхэн нөлөөлөх талаар хэлэлцэв. Zogii.mn Чикагод төрсөн Пап лам XIV Лео АНУ-ын сонгуульд саналаа өгсөн анхны пап болсныг мэдээлжээ.

4. Т.Тулгад Якутын UCHUR брэнд бэлэг гардуулав

Астанад болсон чөлөөт бөхийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс хүрэл медаль хүртсэн Т.Тулгад Якутын UCHUR брэндийн хамт олон ан агнуур, загасчлалын хувцас хэрэглэлээсээ бэлэглэжээ. Тамирчин бэлэгт талархаж, өөрөө ч эх орондоо ан агнах, загасчлах дуртай гэдгээ хуваалцсан байна.

5. Карл Бушби 28 жил үргэлжилсэн явган аяллаа дуусгалаа

Британийн аялагч Карл Бушби 1998 онд Чилийн Пунта-Аренас хотоос эхлүүлсэн, 50 мянга орчим км буюу 31 мянган миль замыг явганаар туулсан аяллаа 11 дүгээр сарын 2-нд төрөлх Халл хотдоо ирж дуусгалаа гэж BBC, AP, Reuters мэдээллээ. Тэрбээр Берингийн хоолой, Монгол, Хятадаар дамжин, Каспийн тэнгис, Ла-Маншийн хоолойг сэлж гатлаад ээжийнхээ гэрт хүрчээ. Дэлгэрэнгүй.

6. АНУ Ираны Кешм аралд цохилт өгсний дараа газрын тосны үнэ өслөө

АНУ Ираны Кешм аралд цохилт өгсөн гэх мэдээлэл гарсны дараа Brent маркийн газрын тосны үнэ 0.5 хувиар өсөж, баррель нь 105 ам.доллар давсныг Reuters мэдээллээ. Өмнөх өдөр нь Brent-ийн үнэ 7 гаруй хувиар унасан байв. Ираны IRNA агентлаг арал дээр богино хугацаанд таван удаа хүчтэй дэлбэрэлт болсон гэж мэдээлсэн. Монгол хэрэглэгчид шатахууны үнэ, нийлүүлэлтэд үзүүлэх нөлөөг хөндөж бичив.

7. Чингэлтэй дүүргийн шинэ Засаг дарга З.Төмөртөмөөгийн хөрөнгө орлогын мэдүүлэг (шинэ өрнөл)

Өмнөх тоймд Чингэлтэй, Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг дарга нар солигдсоныг дурдсан. UBN.mn шинээр томилогдсон З.Төмөртөмөөгийн АТГ-т мэдүүлсэн 2025 оны хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг нийтэлжээ. Мэдүүлгээр тэрбээр 78.8 сая төгрөгийн орлоготой, 150 сая төгрөгийн үнэт эдлэлтэй, орон сууц, автомашингүй гэжээ. Тэрбээр өмнө нь Нийслэлийн Засаг дарга асан Д.Сумъяабазарын орлогч, УИХ-ын дарга асан Г.Занданшатарын зөвлөхөөр ажиллаж байсан. Энэ нийтлэл хугацааны хамгийн их үзэлттэй нийтлэлүүдийн нэг болсон.

8. Сэтгүүлч Т.Шинэбаярын гар утсыг нотлох баримтаар тооцсон гэв

УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар гишүүн Н.Алтанхуяг Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын Хэвлэл мэдээллийн албаны даргын гомдлоор сэтгүүлч Т.Шинэбаярыг цагдан хорьж, гар утсыг нь 20 гаруй хоног буцааж өгөөгүйг шүүмжилжээ. ЦЕГ-ын Мөрдөн шалгах албаны дарга, хурандаа Н.Мишигдорж прокурорын зөвшөөрлөөр үзлэг хийхэд гар утаснаас гэмт хэргийн ул мөр илэрсэн тул нотлох баримтаар тооцож, буцаан олгох боломжгүй гэж хариулсныг Dorgio.mn мэдээллээ. Т.Шинэбаярыг 10 дугаар сарын 11-нд цагдан хорьж, 16-нд суллаж байсан.

9. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгчийн паспортын мэдээлэл цахим орчинд алдагджээ

Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Ли Жэ Мёны зургадугаар сард Европт хийсэн айлчлалын онгоцны зорчигчдын жагсаалт буюу Ерөнхийлөгч, түүний гэргий, албан тушаалтан, хамгаалалтын ажилтнууд зэрэг 168 хүний паспортын мэдээлэл төлбөртэй цахим хуудсанд таван сар орчим ил байсныг KBS мэдээлсэн. Цагдаа албан ёсоор мөрдөн шалгаж эхэлснийг SBS мэдээлэв.

Арга зүй: X-ийн хайлтын 200 орчим томоохон мэдээллийн болон нөлөө бүхий аккаунтын нийтлэл, түлхүүр үгийн 50 гаруй хайлтыг оролцооны үзүүлэлтээр (лайк + 2×дахин нийтэл + үзэлт/100) эрэмбэлж, баримтыг мэдээллийн сайтуудаар нягталсан. Баталгаажуулах боломжгүй, гүтгэлгийн эрсдэлтэй нийтлэлүүдийг оруулаагүй. X дахь хувь хүмүүсийн байр суурь egov.mn-ийн байр суурийг илэрхийлэхгүй.