Шингэрүүлсэн шатдаг хийн үнэ өссөн шалтгааныг тайлбарлав

Шатахууны шуурхай штабаас мэдээлснээр, дэлхийн зах зээл дэх газрын тосны бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт шингэрүүлсэн шатдаг хийн үнэд мөн нөлөөлжээ. ОХУ-аас импортолдог уг бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтийн өртөг нэмэгдсэнээр Монгол Улсын хэрэглэгчдэд хүрэх үнэ өсөх нөхцөл бүрдсэн байна. Үнийн өөрчлөлт нь дотоодын зах зээлд дангаар бий болсон үзэгдэл бус, гадаад зах зээлийн нөхцөлтэй холбоотой гэж тайлбарлав. Энэ мэдээллийг Шатахууны шуурхай штаб болон Аж Үйлдвэр, Эрдэс Баялгийн Яамны хүрээнд өгчээ.

Монгол Улс өмнө нь шингэрүүлсэн шатдаг хийг нэг тонныг 400–500 ам.доллараар авч байсан бол үйлдвэрлэгчийн үнэ ойролцоогоор 800 ам.долларт хүрсэн байна. Ийнхүү нэг тоннын өртөг нэмэгдсэн нь импортын зардалд шууд нөлөөлж, улмаар дотоодын үнийн хөдөлгөөнд тусгалаа олжээ. Нийлүүлэлтийн үнэд гарсан энэ өсөлт нь тээвэрлэлт болон худалдааны дараагийн шатны зардлаас тусдаа, үйлдвэрлэгчийн үнийн өөрчлөлттэй холбоотой байна. Тиймээс одоогийн өсөлтийг зөвхөн дотоодын худалдааны нөхцөлөөр тайлбарлах боломжгүй гэж үзэж байна.

ОХУ-д газар тариалан, ургац хураалт болон боловсруулах үйл ажиллагаатай холбоотойгоор есдүгээр сараас арваннэгдүгээр сард шингэрүүлсэн шатдаг хийн хэрэглээ эрс нэмэгддэг байна. Энэ хугацаанд тус улсын дотоодын зах зээлд эрэлт өсөж, бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдэх нөхцөл бүрджээ. Дотоодын хэрэглээ нэмэгдсэнээр ОХУ-ын зах зээл дэх үнэ өссөн бөгөөд уг өөрчлөлт Монгол Улсад импортын өртөг нэмэгдэхэд нөлөөлсөн байна. Иймд нийлүүлэлтийн үнэ болон улирлын эрэлт зэрэгцэн өөрчлөгдөж, импортлогч талд дарамт үүсгэжээ.

Дэлхийн зах зээл дэх газрын тосны бүтээгдэхүүний үнэ өссөн нь шингэрүүлсэн шатдаг хийн үнэд давхар нөлөөлсөн байна. Нэг талаас үйлдвэрлэгчийн үнэ өмнөх түвшнээс нэмэгдэж, нөгөө талаас ОХУ-ын дотоодын эрэлт улирлын шинжтэйгээр өсжээ. Эдгээр хүчин зүйл нийлсэнээр Монгол Улсад орж ирэх бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтийн өртөг нэмэгдсэн гэж Шатахууны шуурхай штабаас тайлбарлав. Улмаар импортын үнэ өсөхөд энэ өөрчлөлт хэрэглэгчдэд мэдрэгдэж эхэлсэн байна.

Шатахууны шуурхай штабын мэдээллээр, нийлүүлэлтийн өртөг нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор үнэ түр хугацаанд өсөх боловч улирлын эрэлт намжихад нөхцөл байдал тогтворжих төлөвтэй байна. Өөрөөр хэлбэл, есдүгээр сараас арваннэгдүгээр сар хүртэлх хэрэглээний өсөлт буурах үед ОХУ-ын дотоодын зах зээл дэх үнийн дарамт саарах боломжтой гэж үзэж байгаа юм. Гэхдээ одоогийн байдлаар үйлдвэрлэгчийн үнэ ойролцоогоор 800 ам.долларт хүрсэн хэвээр байгаа нь Монгол Улсын импортын өртөгт нөлөөлж байна. АҮЭБЯ болон Шатахууны шуурхай штабын мэдээлэлд үндэслэвэл, цаашдын нөхцөл байдал улирлын эрэлт, дэлхийн зах зээлийн үнийн хөдөлгөөнөөс хамаарахаар байна.