X дээрх трэнд, 18 цаг: 2027 оны төсөв, Д.Батлут, «Бодь»-ийн сонсгол, Ц.Даваацэрэн, «Усны тухай» хууль, Microsoft-ын доголдол

Арваннэгдүгээр сарын 13-ны 10:00-аас 18:20 цагийн хооронд Монгол хэрэглэгчдийн X сүлжээнд яригдсан зургаан сэдвийг доор нэгтгэлээ. УИХ 2027 оны улсын төсвийг эцэслэн баталж, үүний дараахан Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтээ зарласан нь өдрийн хамгийн их хэлэлцэгдсэн сэдэв боллоо. Өмнөх тоймуудад багтсан сэдвийг зөвхөн шинэ өрнөлтэй үед давтан оруулдаг. Нийтлэлүүдийн оролцооны үзүүлэлтийг 18:23 цагийн байдлаар тусгасан.

1. УИХ 2027 оны төсвийг 41.5 их наядын зарлагатай эцэслэн баталж, тэтгэврийг 10 хувиар нэмэхээр болов

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаанаар 2027 оны улсын төсвийг 39.2 их наяд төгрөгийн орлого, 41.5 их наяд төгрөгийн зарлагатайгаар эцэслэн баталлаа. iSee.mn, inews.mn-ийн мэдээлснээр санал хураалтад оролцсон 110 гишүүний 82.7 хувь нь дэмжжээ. Сангийн сайд З.Мэндсайхан ахмадын тэтгэврийг 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс дахин 10 хувиар нэмж, дундаж тэтгэврийг 1.3 сая төгрөгт хүргэнэ, төрийн үйлчилгээний албан хаагчдын цалинг дөрөвдүгээр сарын 1-нээс 10 хувь, төрийн захиргааны болон тусгай албан хаагчдынхыг 20 хувь нэмнэ гэж мэдэгдэв. Сарын 792 мянган төгрөг хүртэлх цалингаас хувь хүний орлогын албан татвар авахгүй.

X дээр төсвийн хэмжээ, зарлагын бүтцийг шүүмжилсэн нийтлэлүүд олон байлаа. @p_tsenguun хаягаар зарлагыг ДНБ-тэй харьцуулж, «татвараас чөлөөлөгдөх өдөр» 2027 онд тавдугаар сарын сүүл хүртэл хойшилно гэсэн тооцоо хуваалцсан бол @Mandarvaa88 хаягаар «чуулган дээр үг авч чадсангүй» гэсэн С.Цэнгүүний Соёлын яам, Эрчим хүчний яамны төсвийн талаарх шүүмжлэлийг түгээв. Төсвийн дэлгэрэнгүйг тусдаа мэдээнээс уншина уу.

2. Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөхөө мэдэгдэж, танхимын сэлгээний таамаг дэгдэв

Төсөв батлагдсаны дараахан Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут «Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй» хэмээн, улс төрийн тогтвортой байдлыг эрхэмлэж өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөх шийдвэр гаргаснаа мэдэгдлээ. Үндсэн хуулиар Засгийн газрын гишүүнийг чөлөөлөх асуудлыг Ерөнхий сайд Н.Учрал шийдвэрлэнэ. Ерөнхий сайд танхимын өөрчлөлтийг төсөв батлагдсаны дараа хийнэ гэж өмнө нь хэлж байсныг Khumuun.mn сануулжээ.

Түүний оронд Шадар сайд бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаярыг, Ж.Энхбаярын оронд УИХ-ын гишүүн Б.Чойжилсүрэнг томилох хувилбар яригдаж байгааг iSee.mn, UBN зэрэг сайтууд эх сурвалжид тулгуурлан мэдээлсэн ч одоогоор албан ёсны шийдвэр гараагүй байна. X дээр @miigaasbntv хаягаар эдгээр томилгоо «тодорхой болсон» гэж бичсэн нь албан ёсоор батлагдаагүй мэдээлэл юм.

3. Н.Номтойбаяр: «Бодь»-ийн сонсголд Б.Энхбаяр, Л.Оюун-Эрдэнэ нар гэрчээр оролцох ёстой (шинэ өрнөл)

Өглөөний тоймд Б.Энхбаяр, Л.Оюун-Эрдэнэ нарын «Бодь»-ийн 110 сая ам.долларын маргаан орсон бол өдрийн турш УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаярын тайлбар хамгийн их тархлаа. Sonin.mn-ийн мэдээлснээр тэрбээр хянан шалгах түр хороо байгуулах саналаа Д.Пүрэвдаваа гишүүнд шилжүүлж, одоогоор 23 гишүүн гарын үсэг зурсан гэв. Хуулиар санаачилгыг 32 гишүүн дэмжих шаардлагатай. Н.Номтойбаяр Б.Энхбаяр, Л.Оюун-Эрдэнэ нар ч гарын үсэг зурсан ч хоёулаа оролцогч тал тул түр хорооны бүрэлдэхүүнд бус, гэрчээр дуудагдах ёстой гэжээ.

Тэрбээр төмөр замын төслийн өртөг анхны ТЭЗҮ-ээр 655 сая ам.доллар байснаас хэдхэн сарын дотор нэг тэрбум 68 сая ам.доллар болсон шалтгаан, дэд бүтцийн гэрээг нууцын зэрэглэлд хамруулсан үндэслэлийг баримтад тулгуурлан шалгах ёстой гэв. Талуудын хооронд харилцан буруутгал үргэлжилж байгаа ч эдгээрийн аль нь ч шүүхээр тогтоогдоогүй болно.

4. «Эрдэнэт үйлдвэр»-ийн захирал асан Ц.Даваацэрэнгийн хорих ялыг давж заалдах шатны шүүх өөрчилж, суллав

Орхон аймаг дахь Эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүх «Эрдэнэт үйлдвэр»-ийн ерөнхий захирал асан Ц.Даваацэрэнгийн хэргийг хянан хэлэлцэж, анхан шатны шүүхийн оноосон хорих ялыг өөрчилсөн байна. Gereg.mn-ийн мэдээлснээр «Ачит-Ихт» ХХК-д давуу байдал олгосон, мөнгө угаасан, үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэх үйлдлүүдийг хэрэгсэхгүй болгосон ч «Эрдэнэт медикал» эмнэлгийг «Медипас» ХХК-д шилжүүлсэн хэрэгт гэм буруутайд тооцжээ. Шүүх түүний нийтийн албанд ажиллах эрхийг таван жилээр хасаж, гурван жил Чингэлтэй дүүргээс гарах эрхийг хязгаарласан бөгөөд Ц.Даваацэрэнг цагдан хорих төвөөс суллав. Дэлгэрэнгүйг тусдаа мэдээнээс уншина уу.

5. «Усны тухай» хуулийн төсөл: Л.Мөнхбаясгалан УИХ-д шахалт үзүүлж, уул уурхайн салбарт үзүүлэх нөлөө маргаан дагуулав (шинэ өрнөл)

Л.Мөнхбаясгалан, Х.Баттулга тэргүүтэй 13 гишүүний санаачилсан «Усны тухай» хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг хэлэлцэх эсэх асуудлаар АН-ын бүлгийн дараа МАН-ын бүлэг тав хоногийн завсарлага авсныг ikon.mn мэдээлсэн. Өнөөдөр X дээр Л.Мөнхбаясгалан УИХ төслийг дэмжихгүй бол «Цензургүй яриа» нэвтрүүлгээ чуулганы танхимд хийнэ гэж мэдэгдсэн нь тархав. Харин зарим хэрэглэгч хууль батлагдвал уул уурхайн үйл ажиллагаа зогсох эрсдэлтэй гэж шүүмжилж байна. Төслийн уул уурхайн салбарт үзүүлэх нөлөөг мэргэжлийн байгууллагын судалгаагаар дүгнэнэ гэж МАН-ын бүлэг мэдэгдсэн юм.

6. Microsoft-ын дэлхийн хэмжээний доголдол Монголын байгууллагуудын цахим шуудангийн ажлыг тасалдуулав

Microsoft-ын Outlook, Teams зэрэг Microsoft 365 үйлчилгээнд гарсан дэлхийн хэмжээний доголдол Монголд ч мэдрэгдэж, байгууллагын мэйл өдөржин ажиллаагүй тухай хэрэглэгчид бичлээ. AP, NBC News-ийн мэдээлснээр доголдол 12 цаг гаруй үргэлжилж, дэлхий даяар компани, засгийн газрын байгууллагуудад нөлөөлсөн бөгөөд Microsoft хорлонтой үйлдлээс үүдсэн шинж тэмдэг илрээгүй, үйлчилгээг үе шаттай сэргээж байна гэж мэдэгдэв. Мөн хүргэгдээгүй захидлыг хадгалах хугацааг 48 цаг болгон сунгажээ.

Арга зүй: X-ийн хайлтын 200 орчим томоохон мэдээллийн болон нөлөө бүхий аккаунтын нийтлэл, түлхүүр үгийн 50 гаруй хайлтыг оролцооны үзүүлэлтээр (лайк + 2×дахин нийтэл + үзэлт/100) эрэмбэлж, баримтыг мэдээллийн сайтуудаар нягталсан. Баталгаажуулах боломжгүй, гүтгэлгийн эрсдэлтэй нийтлэлүүдийг оруулаагүй. X дахь хувь хүмүүсийн байр суурь egov.mn-ийн байр суурийг илэрхийлэхгүй.