АНУ-ын импорт түүхэн дээд түвшин хүрч, хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалт худалдааны алдагдлыг нэмэгдүүлж байна

АНУ-ын Худалдааны яамны Эдийн засгийн шинжилгээний хороо болон Тооллогын хорооны мэдээлснээр тус улсын худалдааны алдагдал есдүгээр сард өмнөх сараас 0.7 хувиар буурч, 105 тэрбум ам.доллар болжээ. Энэ тоо нь Reuters агентлагаас санал асуулгад хамруулсан эдийн засагчдын 108 тэрбум ам.долларын таамгаас доогуур дүн болж байна.

Гэвч худалдааны алдагдал ялимгүй буурсан нь импорт хумигдсаны улмаас биш, харин экспортын өсөлт импортын өсөлтөөс давснаар багассан байна.

Тухайлбал, АНУ-ын импорт есдүгээр сард 1.2 хувиар нэмэгдэж, 426.6 тэрбум ам.долларт хүрсэн бол экспорт 1.9 хувиар ахин, 321.5 тэрбум ам.доллар болжээ.

Импортын өсөлтөд хиймэл оюуны дэд бүтцийн бүтээн байгуулалт голлон нөлөөлсөн байна. Компаниуд дата төв байгуулах, тооцоолох хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх зорилгоор компьютер болон холбогдох тоног төхөөрөмжийг их хэмжээгээр худалдан авч байгаа нь хөрөнгө оруулалтын зориулалттай барааны импортыг түүхэн дээд түвшинд хүргэжээ.

“Capital Economics” байгууллагын Хойд Америкийн ахлах эдийн засагч Томас Райаны тооцоолсноор компьютер, дагалдах төхөөрөмж болон хагас дамжуулагчийн импорт есдүгээр сарын худалдааны алдагдлын ойролцоогоор 61 хувьтай дүйх хэмжээнд хүрсэн байна.

Харин “ING” банкны олон улсын ахлах эдийн засагч Жеймс Найтлигийн мэдээлснээр хоёр хүрэхгүй жилийн өмнө АНУ эдгээр бүтээгдэхүүнийг сард 20 орчим тэрбум ам.доллароор импортолдог байсан бол есдүгээр сард 87 тэрбум ам.долларт хүрчээ.

Тэрбээр хиймэл оюун болон дата төвийн хөрөнгө оруулалт АНУ-ын эдийн засгийн өсөлтөд эергээр нөлөөлж байгаа ч үүнээс үүдэх нэмүү өртгийн томоохон хэсэг дотоодын зах зээлд тусахгүй байгааг онцолсон байна.

Импорт нэмэгдсэнээр эдийн засгийн өсөлт гуравдугаар сард саарлаа АНУ-ын эдийн засаг тайлант хугацаанд жилийн дүнгээр 3.4 хувиар өссөн ч дотоодын компаниуд хиймэл оюуны дата төвд шаардлагатай компьютер, тоног төхөөрөмжийг гадаадаас их хэмжээгээр худалдан авсан нь ДНБ-ий өсөлтийг 2.64 хувиар буурахад голлон нөлөөлсөн байна.

Энэ тоо нь 2025 оны эхний улирлаас хойших импортын эдийн засгийн өсөлтөд үзүүлж хамгийн том сөрөг нөлөө юм. Тухайн үед компаниуд Ерөнхийлөгч Дональд Трампын тарифын өөрчлөлтөөс урьтаж бараа бүтээгдэхүүнээ их хэмжээгээр импортолж байжээ.

Түүнчлэн АНУ-ын гадаад худалдаа дөрвөн улирал дараалан эдийн засгийн өсөлтөд нэгээхэн ч эерэг хувь нэмэр оруулаагүй байна.

Мөн Трампын засаг захиргаа импортын бараанд өндөр тариф тогтоосон хэдий ч Мексик, Вьетнам, Тайвань, Өмнөд Солонгостой хийсэн барааны худалдааны алдагдал түүхэн дээд түвшинд хүрчээ.

Нийлүүлэлтийн саатал бараа, үйлчилгээний үнийг өсгөх эрсдэлтэй байна

АНУ-д импортын тариф болон шатахууны зардал нэмэгдсэнээр компаниуд бараа, бүтээгдэхүүнээ цаг хугацаанд нь хүлээн авахад хүндрэлтэй болжээ. Тухайлбал, АНУ-ын Нийлүүлэлтийн удирдлагын хүрээлэнгийн судалгаагаар үйлчилгээний салбарын нийлүүлэлтийн хугацааг хэмждэг индекс есдүгээр сарын 53.2 нэгжээс аравдугаар сард 56.7 нэгж болж өссөн байна. Энэ тоо нь бараа, бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт өмнөх сараас илүү удааширсныг харуулж байгаа юм.

Тус хүрээлэнгийн Үйлчилгээний салбарын судалгааны хорооны дарга Стив Миллерийн тайлбарласнаар компаниуд тариф болон шатахууны үнийн өсөлтөөс үүдсэн нэмэлт зардлаа хэрэглэгчдэд бүрэн шилжүүлээгүй байна. Өөрөөр хэлбэл, компаниудын зардал аль хэдийн нэмэгдсэн ч бараа, үйлчилгээний үнэд бүрэн тусгагдаагүй байгаа тул цаашид хэрэглэгчдийн төлөх үнэ өсөх эрсдэлтэй гэсэн үг.

Нөгөө талаас, АНУ-ын үйлчилгээний салбарын үйл ажиллагаа үргэлжлэн тэлж байгаа ч өсөлтийн хурд ялимгүй саарчээ. Тухайлбал, үйлчилгээний салбарын идэвхжлийг хэмждэг индекс есдүгээр сарын 54.9 нэгжээс аравдугаар сард 54.5 нэгж болж буурсан бол шинэ захиалгын индекс 59.8-аас 55.9 болжээ. Энэ тоо нь үйлчилгээний салбар тэлсээр байгаа ч шинэ захиалгын өсөлт өмнөх сараас удааширсныг илэрхийлж байна.

Ийнхүү эдийн засгийн өсөлт үргэлжилж байгаа ч бараа, үйлчилгээний үнэ нэмэгдэх эрсдэл өндөр хэвээр байгаа нь АНУ-ын Холбооны нөөцийн банкны бодлогын шийдвэрийг хүндрүүлж байна. Тус банк бодлогын хүүгээ 3.75–4.00 хувьд хэвээр үлдээсэн бөгөөд инфляцын өсөлтийг хязгаарлахын зэрэгцээ эдийн засгийн идэвхжлийг хадгалах шаардлагатай тулгарчээ.