АНУ-ын Нийгмийн хамгааллын санхүүжилтэд орлогын өөрчлөлт шинэ дарамт үүсгэв

Америкийн ахмад иргэдийн холбооны Бодлогын хүрээлэнгийн шинэ судалгаагаар АНУ-ын Нийгмийн хамгааллын тогтолцоонд төвлөрдөг орлого эдийн засгийн өсөлтийг дагаж нэмэгдээгүй байна. Татвар ногдох цалин 1983 онд дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 41 хувийг эзэлж байсан бол 2025 онд 34 хувь болж буурчээ. Нийгмийн хамгааллын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид энэ түвшин цаашид хадгалагдана гэж тооцоолж байгаа нь тэтгэврийн санхүүжилтийн ирээдүйд дарамт нэмэгдүүлж байна. Судалгаанд дурдсанаар, орлогын суурь хумигдсан нь зөвхөн хүн амын насжилттай холбоотой асуудал биш бөгөөд АНУ-ын эдийн засаг өөрчлөгдсөн ч санхүүжилтийн тогтолцоо шинэчлэгдээгүйтэй холбоотой байна.

Хэрэв татвар ногдох цалин ДНБ-ий 41 хувьд хэвээр байсан бол 1984-2034 онд Нийгмийн хамгааллын тогтолцоонд 10.8 их наяд ам.долларын нэмэлт орлого төвлөрөх байжээ. Энэ тооцоо нь өнөөгийн санхүүгийн хүндрэлд зарлагын өсөлтөөс гадна орлогын бүтцийн өөрчлөлт ямар хэмжээгээр нөлөөлснийг харуулж байна. Ажил эрхлэлт, цалингийн орлогоос төвлөрдөг татварын суурь эдийн засгийн нийт хэмжээнээс бага хувь эзлэх болсон ч Нийгмийн хамгааллын санхүүжилт тэр өөрчлөлтийг дагаж шинэчлэгдээгүй байна. Үүний улмаас тогтолцоо өсөн нэмэгдэж буй хэрэгцээг эдийн засгийн багахан хэсэгт ногдох орлогоор нөхөх нөхцөлд оржээ.

Нийгмийн хамгааллын нэгдсэн сангууд 2034 онд шавхагдах төлөвтэй байна. Харин зөвхөн тэтгэврийн сан 2032 оны дөрөвдүгээр улиралд дуусах тооцоо гарчээ. Тэр үед одоогийн хуульд заасан тэтгэмжийн 78 хувийг олгох боломжтой байх бөгөөд үлдсэн хэсгийг санхүүжүүлэх эх үүсвэр тодорхойгүй хэвээр үлдэнэ. Судалгаанд дурдсан хугацаа нь асуудлыг хойшлуулах боломж хязгаарлагдмал болсныг харуулж байгаа ч сангийн ирээдүйн талаар ямар нэгэн эцсийн шийдэл гарсан гэсэн үг биш юм.

Орлогын суурийг нэмэгдүүлэх боломжуудын нэг нь Нийгмийн хамгааллын татвар ногдох дээд хязгаарт өөрчлөлт оруулах явдал байна. 2027 онд энэ дээд хэмжээ 192,300 ам.доллар болж өсөх бөгөөд Конгресст уг хязгаарыг нэмэгдүүлэх, эсвэл бүрмөсөн цуцлах тухай хуулийн төслүүд өргөн баригджээ. Гэхдээ эдгээр санаачилгын аль нь хэрэгжих талаар мэдээлэлд тодорхой шийдвэр дурдагдаагүй байна. Иймээс сангийн төлөв байдал, ирээдүйн тэтгэмжид үзүүлэх нөлөө нь Конгрессын авч хэрэгжүүлэх бодлогоос хамаарах нөхцөлтэй хэвээр байна.

Америкийн ахмад иргэдийн холбооны Бодлогын хүрээлэнгийн судлаач Ричард Жонсон Нийгмийн хамгааллын санхүүгийн байдал АНУ хөгширсөнөөс гадна эдийн засаг өөрчлөгдсөн ч орлогын тогтолцоо шинэчлэгдээгүйгээс суларсан гэж тайлбарлажээ. Түүний хэлснээр, Америкийн эдийн засаг дөрвөн арван жилийн өмнөхөөс том, бүтээмжтэй болсон ч Нийгмийн хамгаалал тэр эдийн засгийн багахан хэсгээс дэмжлэг авч байна. Жонсон асуудлыг шийдэх арга нь иргэдийн олсон тэтгэмжийг танах бус, түүнийг санхүүжүүлэх орлогыг сэргээх явдал гэж үзсэн байна. Мөн Жен Жонс сая сая америк хүн нэг ч центээ алдах боломжгүй гэдгийг өдөр бүр сонсдог хэмээн онцолжээ.