Монгол-Финландын харилцааг өргөжүүлэх шинэ боломжийг төрийн айлчлал нээлээ

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Финланд Улсын Ерөнхийлөгч Александер Стуббын урилгаар 2026 оны аравдугаар сарын 22-24-нд төрийн айлчлал хийв. Энэ нь Монгол Улсын төрийн тэргүүний түвшинд 11 жилийн дараа Финландад хэрэгжсэн айлчлал болж, хоёр улсын харилцаанд онцгой ач холбогдолтой үйл явдал боллоо. Айлчлалын үеэр Засгийн газар, байгууллагуудын хооронд нийт 10 орчим эрх зүйн баримт бичигт гарын үсэг зурсан байна. Мөн хувийн хэвшлийн байгууллагуудын байгуулсан гэрээ, хэлэлцээрийн нийт үнийн дүн 10 сая ам.долларт хүрчээ.

Финланд нь Монгол Улстай 1963 оны долдугаар сарын 15-нд дипломат харилцаа тогтоосон Нордикийн анхны улс юм. Ийм урт хугацааны харилцааны дараах төрийн айлчлал нь хоёр талын хамтын ажиллагааг шинэ чиглэлд өргөжүүлэх боломжийг тодрууллаа. Айлчлалаар зөвхөн улс төрийн харилцааг бататгахын зэрэгцээ боловсрол, өвлийн спорт, технологи, байгаль орчин, худалдааны салбар дахь бодит түншлэлийн асуудлыг хамарсан баримт бичгүүд байгуулав. Ингэснээр өмнө нь тогтсон дипломат харилцааг байгууллага, их сургууль, бизнесийн түвшний хамтын ажиллагаагаар баяжуулах суурь тавигдаж байна.

Монгол-Финландын бизнес форумын хүрээнд хувийн хэвшлийн байгууллагууд зургаан томоохон баримт бичиг байгуулжээ. Тэдгээрийн нийт үнийн дүн 10 сая ам.долларт хүрсэн нь айлчлалын хүрээнд бизнесийн харилцаанд бодит үр дүн гарсныг харуулж байна. Монголын Үндэсний худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим, Финландын Худалдааны танхим болон холбогдох компаниудын оролцоотойгоор хоёр орны бизнесийн харилцааг өргөжүүлэх боломж хэлэлцэгдэв. Honka Log Homes, Honkarakenne, Honkarakenne Oyj, Bichura, Polar Night Energy зэрэг компаниудын нэр айлчлалын хүрээнд оролцсон хувийн хэвшлийн хүрээг тодотгож байна.

Боловсролын салбарт Зүүн Финландын их сургууль болон Туркугийн их сургуульд монгол оюутнууд Ерөнхийлөгчийн илгээлт-2100 тэтгэлгээр тогтмол суралцах эрх зүйн орчин бүрдэж байна. Энэ нь хоёр улсын их, дээд сургуулиудын хамтын ажиллагааг оюутан солилцоо, урт хугацааны сургалтын боломжтой уялдуулах ач холбогдолтой юм. Өвлийн спортыг Монгол Улсад хөгжүүлэх, тамирчдыг Финландад бэлтгэх, дасгалжуулагч солилцох чиглэлээр мөн салбарын баримт бичгүүд байгуулжээ. Монголын өвлийн спортын хөгжилд Финландын сургалт, бэлтгэлийн орчныг ашиглах хамтын ажиллагааны хүрээ ийнхүү тодорхой болж байна.

Соёл, боловсролын харилцааны хүрээнд Үндэсний урлагийн их театр Хельсинкийн их сургуулийн Их танхимд “Монголын сайхан орон” хүндэтгэлийн тоглолтыг анх удаа толилууллаа. Тус тоглолт нь айлчлалын албан ёсны хэлэлцээний зэрэгцээ хоёр орны ард түмний харилцан ойлголцлыг соёлын арга хэмжээгээр дэмжсэн үйл явдал болов. Монгол Улсын Их Сургууль, Хельсинкийн их сургууль, Финландын Үндэсний музей, Финландын үндэсний архив зэрэг байгууллагуудын нэр айлчлалын хүрээнд холбогдох байгууллагын хамтын ажиллагааны өргөн хүрээг илэрхийлж байна. Түүх, боловсрол, урлагийн харилцаа ийнхүү худалдаа болон салбарын хамтын ажиллагаатай зэрэгцэн яригдав.

Айлчлалын үр дүнд байгуулсан баримт бичгүүд болон бизнесийн гэрээнүүд нь Монгол-Финландын харилцааг хэрэгжих боломжтой төслүүд, тогтмол солилцоо, байгууллага хоорондын түншлэлд чиглүүлэх нөхцөл бүрдүүллээ. Боловсролын тэтгэлэг, өвлийн спортын бэлтгэл, дасгалжуулагчийн солилцоо нь хүмүүсийн харилцааг гүнзгийрүүлэх бол бизнесийн баримт бичгүүд эдийн засгийн хамтын ажиллагааны шинэ гарцыг нээж байна. Финландын Нордикийн анхны түнш улсын хувьд эзэлдэг байр суурь, Монголын төрийн тэргүүний 11 жилийн дараах айлчлалын улс төрийн ач холбогдолтой нийлж, харилцааны дараагийн үеийн үндсийг тавив. Одоо эдгээр тохиролцоог бодит ажил хэрэг болгон өргөжүүлэх нь хоёр талын хамтын ажиллагааны дараагийн чухал алхам болж байна.