АНУ-ын холбооны шүүх Калифорнийн 20 мянга гаруй саналын хуудсыг хасах хүсэлтийг няцаав

АНУ-ын дүүргийн шүүхийн шүүгч Дэвид Картер Калифорнийн шуудангаар ирсэн саналын хуудсыг тоолохыг хориглох тухай АНУ-ын Хууль зүйн яамны хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болголоо. Ингэснээр иргэний бус байж болзошгүй гэж үзсэн 20 мянга гаруй бүртгэлтэй сонгогчийн саналыг хасах зам нээгдсэнгүй. Шүүхийн шийдвэр нь сонгуулийн өмнөх Доналд Трампын оролдлогод цохилт болсон бөгөөд Калифорни мужийн сонгуулийн зохицуулалтад холбооны түвшнээс тавих хязгаарлалтын асуудлыг дахин төвд авчирч байна. Уг шийдвэрийн дараа саналын хуудсыг тоолох үйл явцыг түр хориглох хүсэлт хэрэгжих боломжгүй болов.

Хууль зүйн яам шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөлгүй, АНУ-ын Давж заалдах шатны есдүгээр тойргийн шүүхэд шууд давж заалдсан байна. Ийнхүү хэрэг дараагийн шатны шүүхийн хяналтад шилжсэн ч дүүргийн шүүхийн гаргасан шийдвэр одоогоор хүчинтэй хэвээр байна. Давж заалдах ажиллагаа нь Калифорнийн шуудангаар ирсэн саналын хуудсуудыг тоолох эсэхтэй холбоотой маргааныг үргэлжлүүлэх нөхцөл бүрдүүлжээ. Харин давж заалдах шатны шүүх ямар шийдвэр гаргах талаар мэдээлэл одоогоор өгөгдөөгүй байна.

Калифорни муж иргэний бус хүмүүсийн санал өгөхөөс сэргийлэх хамгаалалт хангалттай гэж мэдэгдсэн. Мужийн байр суурийн дагуу санал өгөх эрхтэй эсэхтэй холбоотой хяналт, хамгаалалтын тогтолцоо байгаа тул 20 мянга гаруй бүртгэлтэй сонгогчийн хуудсыг бүхэлд нь хасах шаардлагагүй гэж үзжээ. Энэ байр суурь нь холбооны байгууллагын тавьсан түр хоригийн хүсэлттэй шууд зөрчилдөж байна. Нэг тал нь болзошгүй иргэний бус бүртгэлд анхаарч байгаа бол нөгөө тал нь саналын хуудсыг нийтэд нь тоолохыг хориглох үндэслэл хангалтгүй гэж маргажээ.

Маргаан нь зөвхөн тодорхой саналын хуудсыг тоолох эсэхээр хязгаарлагдахгүй, сонгуулийг хэн, ямар хүрээнд удирдах тухай асуудлыг мөн хөндөж байна. АНУ-ын Хууль зүйн яамны хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосноор шүүх мужууд сонгуулиа өөрсдөө удирдах зарчмыг бататгасан байна. Үүний зэрэгцээ холбооны байгууллага мужийн сонгуулийн үйл ажиллагаанд ямар нөхцөлөөр оролцож болох талаарх маргаан давж заалдах шатанд үргэлжилнэ. Сонгуулийн өмнөх энэ алхам нь Бүгд найрамдах нам болон Доналд Трампын тавьж буй саналын бүрэн бүтэн байдлын асуудлыг ч мөн дахин анхаарлын төвд орууллаа.

АНУ-ын Конгресс, Төлөөлөгчдийн танхим болон улс төрийн намуудын хувьд шүүхийн дараагийн шийдвэр чухал ач холбогдолтой байж болох ч одоогоор дүүргийн шүүхийн байр суурь тодорхой байна. Дэвид Картерын шийдвэрээр Калифорнийн шуудангаар ирсэн саналын хуудсуудыг иргэний бус байж болзошгүй гэх үндэслэлээр бөөнөөр нь хасах боломжгүй болов. Хууль зүйн яамны давж заалдах алхам нь энэ асуудлыг эцэслээгүй, харин маргааныг дараагийн шатанд шилжүүлсэн юм. Иймээс саналын хуудсыг тоолохтой холбоотой шийдвэрийн эцсийн чиглэл АНУ-ын Давж заалдах шатны есдүгээр тойргийн шүүхийн хяналтаас хамаарахаар байна.