Oyu Tolgoi-ийн ногдол ашиг олгох хуваарийг боловсруулж байна

Монгол Улсын Засгийн газар Oyu Tolgoi-оос 2027 онд ногдол ашиг хүлээн авахтай холбоотой төлөвлөгөөг боловсруулж эхэллээ. Одоогоор уг ажлын хүрээнд ногдол ашгийг хэрхэн хуваарилах, ямар журмаар олгох асуудлыг тодорхой болгохоор ажиллаж байна. Засгийн газрын төлөвлөж буйгаар Oyu Tolgoi-оос гурван их наяд төгрөг төвлөрүүлэхээр тооцсон бөгөөд энэ нь татвар, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр болон бусад хураамжаас тусдаа дүн юм. Ногдол ашгийн орлого, татвар, төлбөрийн орлогыг тусад нь авч үзэхээр байгаа нь төвлөрүүлэх дүнгийн бүтцийг тодорхой харуулах зорилготой байна.

Ногдол ашиг олгох асуудлаар Монгол Улсын Ерөнхий сайд болон Rio Tinto Group-ийн гүйцэтгэх захирал санал солилцжээ. Тэд ногдол ашгийг 2027 онд хувьцаа эзэмшлийн хувь хэмжээгээр олгох талаар хэлэлцсэн байна. Энэ нь ногдол ашгийг талуудын эзэмшлийн хувь хэмжээнд үндэслэн хуваарилах чиглэлийн санал гэдгийг харуулж байгаа боловч олголтын нарийвчилсан хуваарь, журам одоогоор боловсруулагдаж байна. Тиймээс Засгийн газар болон холбогдох талуудын дараагийн ажил нь дээрх зарчмыг хэрэгжүүлэх зохицуулалтыг тодорхой болгоход чиглэнэ.

2026 оны 11 дүгээр сарын 9-ний байдлаар Oyu Tolgoi болон Rio Tinto Group ногдол ашгийн талаар албан ёсны захидал ирүүлсэн байна. Албан ёсны захидал ирсэн нь энэ асуудлаар талуудын байр суурь бичгээр хүрсэн гэсэн үг бөгөөд Засгийн газрын боловсруулж буй төлөвлөгөөний нэг хэсэг болж байна. Гэхдээ захидлын агуулга, түүнд туссан бусад нөхцөлийн талаар нэмэлт мэдээлэл өгөөгүй байна. Иймээс одоогийн байдлаар нийтэд тодорхой болсон гол мэдээлэл нь 2027 онд ногдол ашиг олгох талаар санал солилцсон, мөн гурван их наяд төгрөгийн дүнг төлөвлөж буй явдал юм.

Засгийн газрын ажлын хэсэг ногдол ашгийн хуваарилалт болон олголтын журмыг боловсруулахын зэрэгцээ Oyu Tolgoi компанийн урт хугацааны санхүүгийн тогтвортой байдлыг харгалзахаар байна. Ногдол ашиг олгох шийдвэрийг боловсруулахдаа зөвхөн төвлөрүүлэх дүнгээр хязгаарлахгүй, компанийн санхүүгийн тогтвортой байдлыг хамтад нь авч үзэхээр төлөвлөжээ. Энэ хүрээнд хуваарийн дараалал, олголтын нөхцөл, хувьцаа эзэмшлийн хувь хэмжээнд нийцүүлэх зохицуулалт чухал хэсэг болох юм. Гэвч эдгээрийн эцсийн хувилбар, батлагдсан хугацаа одоогоор мэдээлэгдээгүй байна.

Төлөвлөж буй гурван их наяд төгрөгийг татвар, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр болон бусад хураамжтай нийлүүлж тооцохгүй. Энэ ялгаа нь 2027 онд Oyu Tolgoi-оос Монгол Улсад төвлөрүүлэхээр төлөвлөж буй ногдол ашгийн хэмжээг бусад төрлийн төлбөрөөс салгаж харах боломж олгож байна. Засгийн газар цаашид хуваарилалт, олголтын журмыг тодорхой болгож, компанийн урт хугацааны санхүүгийн тогтвортой байдлыг харгалзан төлөвлөгөөгөө боловсруулна. Одоогоор ногдол ашиг олгох зарчим болон төлөвлөсөн дүн тодорхой болсон ч эцсийн хуваарь, журмын талаарх мэдээлэл хүлээгдэж байна.