egov.mn

Спиртний агууламжтай, тэгсэн мөртлөө нэр нь “спиртгүй” ундаа

Согтууруулах ундааны хэрэглээгээ багасгах зорилгоор "спиртгүй" ундаа сонгох нь зарим хүнд амт болон нийгмийн уур амьсгалыг мэдрэх боломж олгож, эрүүл мэндэд нь эерэгээр нөлөөлдөг.

Энэ мэдээг программ автоматаар бэлтгэсэн.

Спиртний агууламжтай, тэгсэн мөртлөө нэр нь “спиртгүй” ундаа

Шинэ он хаяанд ирсэн энэ өдрүүдэд хүн бүр л дор бүрнээ өнгөрснөө дүгнэж, ирэх жилийн төлөвлөгөөгөө гаргаж суугаа биз ээ. Жин хасах, эрт босох, муу зуршлаа хаях гээд л бидний амлалт дуусахгүй. Хэрэв таны тэр олон зорилтын дунд "энэ жилээс уухаа багасгана аа" гэх бодол багтсан бол, мөн үүний тулд "спиртийн агууламжгүй" гэх тодотголтой ундааг сонгохоор зэхэж байгаа бол түр азнаад үүнийг уншаарай.

Сүүлийн үед хүмүүс согтууруулах ундааны оронд спиртгүй шар айраг, дарс зэргийг сонгох нь элбэг болж. Нэг талаасаа зөв шийдэл мэт боловч, нөгөө талаасаа сэрэмжлэх зүйл бас бий.

Хамгийн түрүүнд "спиртийн агууламжгүй" гэх шошготой ундаа үнэхээр тэг хувийн спирттэй юу гэдгийг нягтлах хэрэгтэй. Улс орон бүрийн стандарт харилцан адилгүй бөгөөд ихэнхдээ ердийн архи, пивоноос хамаагүй бага спирт агуулдаг ч огт байхгүй гэсэн үг биш. Тухайлбал, олон улсын жишиг болон АНУ, Европын орнуудад 0.5 хувиас бага спиртийн агууламжтай шар айраг, дарсыг "non-alcoholic" буюу спиртгүй гэж ангилдаг бол зөвхөн 0.0% гэсэн тэмдэглэгээтэй бүтээгдэхүүн л огт спиртгүй байдаг.

Манай улсын хүнсний стандартад ч мөн 0.5 хувь хүртэлх спиртийн агууламжтай ундааг согтууруулах бус ундаанд тооцох тохиолдол бий. Гэтэл үүнийг буруу ойлгосноос болж Монголын зарим ресторан, пабад 5 хувийн спирттэй шар айраг, коктейлийг "спиртгүй" хэмээн андуурч зарж байхтай миний бие цөөнгүй таарч байлаа. Тиймээс та үнэхээр л амьдралаасаа согтууруулах ундааг бүрмөсөн арчихаар шийдсэн бол шошгыг нь сайтар уншиж, яг 0.0% эсэхийг нь шалгахад илүүдэхгүй.

Мөн хүмүүс яагаад ундаа, жүүс уухын оронд заавал архи, дарстай ижилхэн амт, үнэр, сав баглаа боодолтой зүйл рүү хошуураад байна вэ? Шалтгаан нь энгийн. Нэгдүгээрт, тэд зүгээр л амтанд нь дуртай. Нэг ёсондоо нөхдүүд шар айрагны гашуун амтыг мэдэрмээр байгаа ч маргааш нь шартаж, толгойгоо өвтгөхийг хүсэхгүй байна гэсэн үг.

Хоёрдугаарт, хамт олны дунд ороод ганцаараа "цагаан тагтаа" шиг харагдахгүй байх гэсэн сэтгэл зүй. 2023 онд Их Британийн судлаачдын хэвлүүлсэн чанарын судалгаанаас харахад хүнд гарын уудаг байсан хүмүүс баар, цэнгээний газарт спиртгүй ундаа захиалах нь найз нөхдөөсөө сондгойрохгүй, уур амьсгалд уусахад нь тусалдаг хэмээн хариулж байв. Кола уугаад суух, хундагатай дарс бариад зогсох хоёрын мэдрэмж өөр шүү дээ. Нэг ёсондоо "том хүний" хэрэглээ гэх тэр бэлгэдлийг нь л хадгалж үлдэхийг хүсдэг хэрэг. Хэн нэгэн нь үүгээр архиа бүрмөсөн орлуулж байхад, нөгөө нь гадуур гарахдаа л уудаг, зарим нь бүр нэг хундага жинхэнэ пиво, дараа нь нэгийг спиртгүйг уух зэргээр ээлжилж хэрэглэх нь ч бий.

Гэвч биднийг татаад байгаа яг тэр шинж чанар нь эргээд биднийг урхидах аюултай гэдгийг анзаардаг хүн ховор байна. Тархи гэдэг их сонин эрхтэн. Зөвхөн спирт гэлтгүй ундааны хөөсрөх чимээ, шилний хэлбэр, танил амт, тэр бүү хэл сууж буй орчин нь хүртэл тархинд "одоо уух цаг боллоо" гэсэн дохиог өгчихдөг. Ингээд спиртгүй ундаа уусан ч бие организм хүссэн согтолтоо авч чадахгүй болохоор тархи улам ихээр "нэхэж", эцэст нь жинхэнэ архи руу гар сунгахад хүргэдэг талтай.

Шинжлэх ухаан ч энэ тал дээр хоёр талтай хариу өгч байна. 2023 онд Японы Цүкүбагийн их сургуулийн судлаачид 123 насанд хүрэгчийг хамруулан 12 долоо хоногийн турш спиртгүй ундаа үнэгүй өгч туршихад тэдний архины хэрэглээ мэдэгдэхүйц буурч, туршилт дууссанаас хойш ч тэр дадал нь хадгалагджээ. Гэвч уг судалгааны үргэлжлэл болгон хийсэн 2024 оны нарийвчилсан шинжилгээгээр архины хамаарал өндөртэй хүмүүст энэ арга огт үйлчлээгүй байна. Өөрөөр хэлбэл, зуршлаа хянах чадвартай хүнд дэм болдог ч, гүнзгий орсон хүнд бол зүгээр л өдөөгч болж хувирдаг гэсэн үг.

Мэдээж долоо хоногт дөрвөн хундага уудаг байснаа хоёрыг нь спиртгүй ундаагаар сольж чадвал эрүүл мэндэд тань тустай нь ойлгомжтой. Гол нь та өөрийгөө таних хэрэгтэй. Гэртээ ганцаараа уйдаад уудаг уу, эсвэл найзуудтайгаа нийлэхээрээ хэтрүүлчихдэг үү гэдгээ бодож байгаад яг тэр сул тал дээрээ л энэ аргыг ашиглах нь зүйтэй юм.

Хуваалцах
Дараагийн мэдээАмарч байгаадаа буруутай мэт мэдрэх нь стресс, бухимдалтай орчинд өссөнтэй холбоотой
Мэдээллийн захиалга

Шинэ мэдээг цахим шуудангаар авах бол бүртгүүлнэ үү.

Холбоотой мэдээ

Lifestyle

Амарч байгаадаа буруутай мэт мэдрэх нь стресс, бухимдалтай орчинд өссөнтэй холбоотой

LifestyleАвтомат

2 мин уншихАвтомат

“Цочир хямдрал” гэсэн бичиг харангуутаа л түрийвчээ хайрлахаа байчихдаг бол эдгээр 5 алхамд анхаараарай
Lifestyle

“Цочир хямдрал” гэсэн бичиг харангуутаа л түрийвчээ хайрлахаа байчихдаг бол эдгээр 5 алхамд анхаараарай

LifestyleАвтомат

3 мин уншихАвтомат

Lifestyle

Олон улсын түвшинд чихрийн шижингийн тавдугаар хэлбэрийг албан ёсоор хүлээн зөвшөөрлөө

LifestyleАвтомат

3 мин уншихАвтомат

Lifestyle

Эгдүүтэй гөлөг хараад уярах мэдрэмж таны зүрх судас, сэтгэлийг тайтгаруулдаг байна

LifestyleАвтомат

1 мин уншихАвтомат