Сурагчийн цүнхний үндэсний стандартыг 2027 онд батлуулахаар ажиллаж байна

Сурагчдын цүнхний жин хүүхдийн суралцах хүсэлд нөлөөлж буй асуудлыг бууруулахын тулд үндэсний стандарт боловсруулах ажил үргэлжилж байна. Үндэсний хэмжээнд сурагчийн цүнхний стандартыг 2027 онд батлуулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд энэ хүрээнд хүүхдийн өдөр тутам үүрч яваа ачаалал, хичээлийн зохион байгуулалт, цүнхний хэрэглээтэй холбоотой нөхцөлийг судалжээ. Цүнхний хэт ачаалал нь зөвхөн биеийн тав тухтай холбоотой бус, сурагчийн хичээлдээ хандах байдалд нөлөөлж буйг судалгааны үр дүн харуулсан байна. Иймээс стандартыг зөвхөн цүнхний хийц, хэмжээгээр хязгаарлахгүй, сургалтын орчин болон хэрэглээний нөхцөлтэй нь уялдуулах шаардлагатай болжээ.

Монгол Улсын Боловсролын их сургуулийн Боловсрол судлалын сургуулийн Боловсролын судалгааны хүрээлэн “Монгол суралцагчдын цүнхний жингийн судалгаа-2026” судалгааг хийсэн байна. Судалгаанд улс, хотын төв, захын бүсийг төлөөлсөн зургаан сургуулийн 1,219 сурагч оролцжээ. Оролцогчдын 78 хувь нь цүнхээ хүнд гэж хариулсан бол 88 хувь нь хувийн шүүгээ хэрэгтэй, 82 хувь нь хичээлийн хуваарийг зохистой болгох шаардлагатай гэж үзсэн байна. Эдгээр хариулт нь сурагчдын цүнхний жин хувь хүний сонголтоос гадна сургуулийн өдөр тутмын зохион байгуулалттай шууд холбоотойг харуулж байна.

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын зөвлөмжөөр цүнхний жин хүүхдийн биеийн жингийн 10 хувиас хэтрэхгүй байх ёстой. Гэвч судалгаанд хамрагдсан бага ангийн сурагчдын 66.8 хувь нь биеийн жингийнхээ 15 хувиас давсан цүнх үүрч байжээ. Энэ нь зөвлөмжид заасан хэмжээнээс давсан ачаалал бага насны сурагчдын дунд түгээмэл байгааг харуулсан үзүүлэлт юм. Нас, ангийн түвшин, тухайн өдрийн хичээлийн тооноос шалтгаалан цүнхний жин өөрчлөгдөж байгаа ч бага ангийн хүүхдүүдийн хувьд ачаалал илүү анхаарал татахуйц байна.

Сурах бичиг нь цүнхний нийт ачааллын 40–60 хувийг эзэлдэг байна. Баасан болон даваа гарагт хичээлийн тоо олширдог тул эдгээр өдрүүдэд сурагчдын цүнхний жин харьцангуй өндөр гарчээ. Тиймээс сурах бичгийг сургууль дээр хадгалах боломжтой хувийн шүүгээтэй болгох, хичээлийн хуваарийг өдөр бүрийн ачаалалд нийцүүлэн зохицуулах шаардлагатай гэж үзэж байна. Цүнх сонгохдоо эцэг эхчүүдийн анхаарах сонголт мөн чухал хэвээр байгаа боловч гэр бүлийн түвшинд хийсэн сонголт нь сургуулийн зохион байгуулалтын асуудлыг дангаараа шийдэхгүй.

Судалгаанд оролцсон сурагчдын өгсөн хариултаас харахад тэд өөрсдийн үүрч буй ачааллыг мэдэрч, шийдэлд хувийн шүүгээ болон зохистой хуваарийг чухалчилж байна. Ийм нөхцөлд үндэсний стандарт боловсруулахдаа сурагчийн биеийн жинтэй харьцуулсан дээд хэмжээг тодорхой болгохын зэрэгцээ сурах бичгийн хэрэглээ, хичээлийн хуваарь, сургуулийн хадгалалтын боломжийг хамтад нь авч үзэх шаардлагатай. Сурагчийн цүнхний стандартыг 2027 онд батлуулахаар төлөвлөж байгаа нь судалгааны үр дүнг бодит зохицуулалт болгох дараагийн шат болж байна. Standard хэрэгжсэнээр сурагчдын өдөр тутмын ачааллыг бууруулахад сургууль, гэр бүл, боловсролын байгууллагын оролцоо зэрэгцэн шаардагдана.