Жижиг, дунд бизнесийн хөнгөлөлттэй зээлийн хөтөлбөр төсвийн хэлэлцүүлэгт маргаан дагуулав

Зээлийн хөтөлбөрийн санал жижиг, дунд бизнесийг дэмжих зорилгоос гадна төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр хэрэгжүүлэх арга хэлбэр, хүү тогтоох зарчимтай холбоотой асуудлыг сөхлөө. Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хороогоор ирэх оны төсвийн төслийг хэлэлцэх үед гишүүд хөтөлбөрийн эх үүсвэр, зээлийн нөхцөл, хэрэгжилтэд оролцох байгууллагын талаар байр сууриа илэрхийлсэн байна. Саналд гадаад зах зээлээс 1.1 их наяд төгрөгийн эх үүсвэр татаж, жилийн 10 хувийн хөнгөлөлттэй зээл олгохоор тусгажээ. Гэвч ийм хэмжээний эх үүсвэрийг ямар шалгуураар, ямар үр дүнд хүргэхээр ашиглах нь хэлэлцүүлгийн гол маргааны нэг болсон байна.

Хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхдээ ажлын байр бий болгох, үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлэх, экспорттой холбох шалгуур тодорхой эсэх асуудалд М.Мандхай гишүүн анхаарал хандуулжээ. Түүний шүүмжлэлээр зээлийг зөвхөн хөнгөлөлттэй санхүүжилт хэлбэрээр олгох нь хангалтгүй бөгөөд ямар бизнесийг дэмжих, зээлийн үр дүнг хэрхэн үнэлэх нь тодорхой байх шаардлагатай байна. Өөрөөр хэлбэл, хөтөлбөрийн зорилгыг зээлийн хэмжээгээр бус, ажлын байр, үйлдвэрлэл, экспортод үзүүлэх нөлөөгөөр хэмжих эсэх нь тодорхой болох ёстой гэсэн асуудал яригдсан байна. Энэ нь зээлд хамрагдах хүсэлтэй аж ахуйн нэгжүүдэд тавих шаардлага, санхүүжилтийн дараах хяналт, үр дүнгийн үнэлгээний тогтолцоог урьдчилан тодорхойлох шаардлагатайг харуулж байна.

М.Мандхай мөн хөтөлбөрийг зөвхөн Төрийн банкаар хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буйг шүүмжилсэн байна. Арилжааны банкуудын оролцоог хэрхэн хангах, зээл олголтын шалгуурыг хэн тогтоох, хэрэгжилтийг ямар байгууллага хянах талаар тодорхой байдал үүсэх шаардлагатай гэж үзжээ. Хөтөлбөрийн хүрээнд нэг байгууллагаар дамжуулан санхүүжилт олгох эсэх нь зээлийн хүртээмж, сонгон шалгаруулалт, хэрэгжилтийн хариуцлагатай шууд холбоотой асуудал болж байна. Иймээс саналын хүрээнд Төрийн банкны оролцоог ямар үндэслэлээр сонгосон, бусад арилжааны банкуудын оролцоо боломжтой эсэхийг тодорхой болгох шаардлага хэлэлцүүлгээс гарчээ.

Харин Х.Ганхуяг гишүүн зээлийн хүүг төсвийн тогтоолд тогтоох нь мөнгөний бодлоготой уялдахгүй гэж үзсэн байна. Тэрбээр уг саналыг ажлын хэсэг дэмжээгүйг тайлбарлажээ. Жилийн 10 хувийн хөнгөлөлттэй зээлийн нөхцөлийг төсвийн тогтоолоор тогтоох асуудал нь төсвийн шийдвэр болон мөнгөний бодлогын зохицуулалтын заагийг хөндөж байна. Тиймээс хүүгийн түвшнийг тогтоох арга, түүнд хэн хариуцах, санхүүжилтийн нөхцөл өөрчлөгдөх тохиолдолд хөтөлбөрт хэрхэн тусгах нь тодорхой байх шаардлагатай гэж хэлэлцүүлгийн үеэр үзжээ.

Гадаад зах зээлээс 1.1 их наяд төгрөгийн эх үүсвэр татах санал, жилийн 10 хувийн нөхцөлтэй зээл олгох төлөвлөгөө нь жижиг, дунд бизнесийн санхүүжилтийн асуудлыг төсвийн хэлэлцүүлгийн төвд авчирлаа. Үүний зэрэгцээ хөтөлбөрийн зорилтот бүлэг, ажлын байр болон үйлдвэрлэлтэй холбох шалгуур, экспортод үзүүлэх үр нөлөөг хэмжих арга тодорхой болох хэрэгтэй байна. Арилжааны банкуудын оролцоо болон зөвхөн Төрийн банкаар хэрэгжүүлэх төлөвлөгөө ч мөн тайлбар шаардсан хэвээр байна. Ийнхүү хөтөлбөрийг дэмжих эсэхээс илүүтэйгээр эх үүсвэрийг ямар зарчим, шалгуур, хяналтын тогтолцоогоор зарцуулах вэ гэдэг асуудал төсвийн хэлэлцүүлэгт маргааны гол сэдэв болжээ.