Агаарын бохирдлыг 2030 он гэхэд 55 хувиар бууруулахад ₮14.9 их наяд зарцуулах төсөл танилцууллаа

Агаарын бохирдлыг бууруулах 2026–2030 оны төлөвлөгөөний төслийн нээлттэй хэлэлцүүлэг өнөөдөр Гадаад харилцааны яаманд боллоо. Төлөвлөгөөний төсөлд долоон чиглэлийн 58 арга хэмжээг хэрэгжүүлэхээр тусгаж, нийт 14.9 их наяд төгрөгийн санхүүжилтийн санал ирснийг Агаарын бохирдлыг бууруулах үндэсний хорооны Ажлын албанаас танилцуулав.

Төлөвлөгөөний санхүүжилтийн хамгийн том хэсгийг цахилгаан, дулаан, сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх 17 арга хэмжээ эзэлж байна. Эдгээрт 9.8 их наяд төгрөг зарцуулахаар төлөвлөсөн бол хатуу түлшний хэрэглээг бууруулах, гэр хорооллыг дахин төлөвлөж орон сууцжуулах есөн арга хэмжээнд 4.7 их наяд төгрөг тусгажээ.

Мөн дотоод орчны агаарын чанарыг сайжруулахад 132 тэрбум, агаарын чанарын хяналт, шинжилгээг сайжруулахад 42.8 тэрбум, барилга байгууламжийн дулаан алдагдлыг бууруулж, ногоон технологи нэвтрүүлэхэд 8.3 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төлөвлөсөн байна.

Түүнчлэн хууль эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох 12 арга хэмжээ, авто тээврийн хэрэгслээс үүдэлтэй бохирдлыг бууруулах дөрвөн арга хэмжээг тусгажээ. Санхүүжилтийг улсын болон нийслэлийн төсөв, олон улсын байгууллагын зээл, тусламж, хувийн хэвшлийн оролцоогоор бүрдүүлэхээр төлөвлөж байна.

Есдүгээр сард PM2.5 тоосонцрын агууламж 23 хувиар өсчээ Хэлэлцүүлгийн үеэр танилцуулсан агаарын чанарын үзүүлэлтээр 2026 оны есдүгээр сард азотын давхар ислийн агууламж өмнөх оны мөн үеэс 14 хувь, хүхэрлэг хий 37 хувь, PM10 тоосонцор 33 хувиар тус тус буурсан бол PM2.5 нарийн ширхэгт тоосонцрын агууламж 23 хувиар өссөн байна.

Харин агаарын чанарын хяналт, шинжилгээний сүүлийн хоёр жилийн үзүүлэлтэд дунджаар 30 орчим хувийн бууралт ажиглагдсан гэж танилцуулжээ. Эдгээр нь өөр өөр хугацаа, бохирдуулагч бодисын үзүүлэлт тул агаарын бохирдол бүх үзүүлэлтээр жигд буурсан гэж дүгнэх боломжгүй юм.

Японы олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллагын 2022 оны судалгаагаар Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлын эх үүсвэрийн 55.6 хувийг гэр хороолол, 28.9 хувийг автомашин, үлдсэн 15.5 хувийг усан халаалтын болон бага оврын зуух, дулааны цахилгаан станцын үнсэн сан зэрэг бусад эх үүсвэр эзэлжээ.

Төлөвлөгөөг батлахаас өмнө дахин хэлэлцэнэ Ажлын хэсгийн тооцооллоор төлөвлөгөөнд тусгасан арга хэмжээг хэрэгжүүлснээр 2030 он гэхэд агаарын бохирдлыг өнөөгийн суурь түвшнээс 55 орчим хувиар бууруулах боломжтой гэж үзэж байна. Мөн УИХ-ын 53 дугаар тогтоолд тусгасан 2028 оны зорилтот түвшинд хүрэхэд агаарын бохирдол өмнөх жилүүдээс 50 орчим хувиар буурах урьдчилсан төсөөллийг танилцуулжээ.

Агаарын бохирдлыг бууруулах үндэсний хорооны Ажлын албанаас төлөвлөгөөний төслийг нээлттэй хэлэлцүүлгийн дараа Үндэсний хорооны хуралдаанаар дахин хэлэлцэж, эрдэмтэн судлаачдын саналыг тусгана гэв.

Тэрбээр төлөвлөгөө нь зөвхөн зорилтуудын жагсаалт бус, шинжлэх ухааны судалгаанд үндэслэсэн, хэрэгжүүлэх санхүүжилт, хариуцагч байгууллага, хяналтын механизм нь тодорхой бодлогын баримт бичиг байх шаардлагатайг онцолсон юм.