Монголбанкны өөрийн хөрөнгийн дутагдлыг нөхөх асуудлаар УИХ дахь намын бүлгүүд мэдээлэл сонсов

Улсын Их Хурал дахь намын бүлгүүд Монголбанкны өөрийн хөрөнгийн дутагдлыг шийдвэрлэх асуудлаарх Монголбанкны ерөнхийлөгч С.Наранцогтын мэдээллийг сонслоо. Энэ асуудлыг ирэх таван жилд шийдвэрлэхээр 4.8 их наяд төгрөгийн дутагдлыг Засгийн газрын үнэт цаас гарган нөхөхөөр төлөвлөж байна. Өөрийн хөрөнгийн дутагдлыг ийнхүү шийдвэрлэх эсэх нь Монголбанкны цаашдын үйл ажиллагаа, мөнгөний бодлого болон төсвийн төлөвт нөлөөлөх бодлогын шийдвэр болох юм. Тиймээс уг мэдээллийг намын бүлгүүд сонссон нь асуудлыг парламентын түвшинд хэлэлцэх ач холбогдлыг нэмэгдүүлж байна.

Монголбанк өнгөрсөн сард 2027 онд төрөөс мөнгөний бодлогын талаар баримтлах үндсэн чиглэлийг батлах тухай Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг өргөн мэдүүлсэн. Тус төслийн хүрээнд Монголбанкны өөрийн хөрөнгийн дутагдлыг шийдвэрлэх асуудал мөн хөндөгдөж байна. Монголбанкны ерөнхийлөгч С.Наранцогт өөрийн хөрөнгийн дутагдлыг Засгийн газрын тусгай бондоор шийдвэрлэх нь олон улсын практик гэдгийг мэдээлэв. Түүний хэлснээр, Олон улсын валютын сангаас энэ чиглэлээр зөвлөмж өгч байсан байна.

С.Наранцогт уг асуудлыг бүртгэлийн аргаар шийдвэрлэх боломжтой гэж тайлбарласан. Ингэхдээ төсвийн алдагдал үүсгэхгүйгээр хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн байр суурийг илэрхийлжээ. Ийм зохицуулалтаар ирэх таван жилд 4.8 их наяд төгрөгийн дутагдлыг Засгийн газрын үнэт цаас гарган нөхөхөөр төлөвлөж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, Монголбанкны өөрийн хөрөнгийн асуудлыг шууд төсвийн алдагдалд тусгахгүйгээр бүртгэл болон Засгийн газрын үнэт цаасны зохицуулалтаар шийдэх хувилбар яригдаж байна.

Гэхдээ энэ шийдэл нь зөвхөн Монголбанкны балансын асуудлаар хязгаарлагдахгүй. Хэрэгжсэн тохиолдолд Монголбанкны мөнгөний бодлогын орон зай тэлэх боловч ирээдүйн төсөвт өрийн үйлчилгээний дарамт нэмэгдэнэ. Иймээс өөрийн хөрөнгийн дутагдлыг нөхөх арга нь мөнгөний бодлогын хэрэгжилт болон төсвийн цаашдын ачааллыг хамтад нь авч үзэх асуудал болж байна. Намын бүлгүүдийн сонссон мэдээлэлд энэ хоёр талын нөлөө зэрэгцэн тавигдсан байна.

Монголбанкны мэдээллээр, 2012 оноос төсвийн шинжтэй санхүүжилтэд Монголбанкнаас 15.7 их наяд төгрөг гарсан байна. Үүнийг цэвэр дүнгээр тооцвол 5.4 их наяд төгрөг болжээ. Эдгээр тоо нь Монголбанкны өөрийн хөрөнгийн дутагдал үүсэхэд төсвийн шинжтэй санхүүжилт хэрхэн нөлөөлснийг тайлбарлах үндэслэл болгон танилцуулагдсан. Харин одоо уг дутагдлыг Засгийн газрын тусгай бондоор шийдвэрлэх санал тавьж байгаа бөгөөд үүнийг төсвийн алдагдал үүсгэхгүй бүртгэлийн аргаар хэрэгжүүлэх боломжтой гэж үзэж байна.

Мөнгөний бодлогын үр дүнтэй холбоотой нөхцөл байдлыг Монголбанкны ерөнхийлөгч мөн мэдээлэв. Сүүлийн 15 жилд инфляц зорилтот түвшиндээ тавхан удаа хүрсэн бөгөөд 2021 оноос зөрүү нь нэмэгдсэн байна. Энэ үзүүлэлт нь мөнгөний бодлогын хэрэгжилт, түүний орон зай болон Монголбанкны өөрийн хөрөнгийн асуудлыг хамтад нь хэлэлцэх шаардлагыг харуулж байна. Одоо УИХ дахь намын бүлгүүдэд танилцуулсан хувилбарын дараагийн алхам нь 2027 оны мөнгөний бодлогын үндсэн чиглэлийг хэлэлцэх явцтай уялдан тодорхой болохоор байна.