"Дэлхий 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 13-ны баасан гарагт мөхнө"

АНУ-ын Иллинойсын их сургуулийн судлаач Хайнц фон Фёрстер, Патрисия Мора, Лоуренс Амиот нар 1960 оны арваннэгдүгээр сарын 4-нд шинжлэх ухааны “Science” сэтгүүлд “Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026” нэртэй судалгаагаа нийтэлж байв.

Тэд сүүлийн 2,000 жилийн хүн амын тооцоололд тулгуурлан математик загвар боловсруулсан бөгөөд хүн амын өсөлт өмнөх чиг хандлагаараа тасралтгүй үргэлжилбэл 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 13-нд хүн амын тоо онолын хувьд "хязгааргүй түвшинд хүрнэ" гэж тооцоолжээ.

Гэвч судлаачдын дэвшүүлсэн математик загвар бодит байдал дээр биелээгүй. 1960 онд дэлхийн хүн ам 3 орчим тэрбум байсан бол 2026 онд 8.3 тэрбумд хүрсэн байна. Мөн хүн амын өсөлтийн хурд таамагласнаар тасралтгүй нэмэгдээгүй бөгөөд 1993 оны өгсүүлэн бодит тоо таамгаас улам бүр зөрж эхэлжээ. Тухайлбал, судлаачдын таамаглаж буйгаар 2020 он гэхэд дэлхийн хүн ам 26 тэрбум гаруйд хүрэх тооцоо гарсан ч бодит үзүүлэлт үүнээс хэд дахин бага байсан юм.

Түүнчлэн НҮБ-ын 2024 оны хүн амын хэтийн төлөвийн тайланд ч дэлхийн хүн ам 2080-аад оны дунд үед 10.3 тэрбумд хүрч оргилдоо хүрээд, 2100 он гэхэд 10.2 тэрбум болж буурах төлөвтэйг тооцоолсон байна.

Хиймэл оюуны талаарх эртний анхааруулга Судалгааны гол зохиогч, кибернетик болон системийн онолын судлаач агсан Хайнц фон Фёрстер хиймэл оюуны хөгжлийн талаар олон жилийн өмнө анхааруулж байсан нь уг мэдээлэл цахим орчинд өргөн түгэхэд нөлөөлжээ. Тэрбээр компьютер хүний оюун ухаантай төстэй үйлдэл гүйцэтгэж чадлаа гээд хүний адил ойлгож, сэтгэдэг гэсэн үг биш гэдгийг анхааруулж байсныг өнөөгийн хиймэл оюуны хөгжилтэй холбон тайлбарлаж байна.