Засгийн газар шүгэл үлээгчийн тухай хуулийн төслийг яаралтай өргөн барина

Авлига, албан тушаалын гэмт хэрэг нэмэгдэж буй үед Монгол Улсын Засгийн газар шүгэл үлээгчийн тухай хуулийн төслийг яаралтай Монгол Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхээр шийдвэрлэлээ. Төрийн өмч, төсөв, нийтийн ашиг сонирхолд сөргөөр нөлөөлсөн зөрчлийг бодит баримтад тулгуурлан мэдээлсэн иргэн, ажилтныг хамгаалах эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх нь төслийн гол зорилго байна. Шүгэл үлээгч нь амаар, цахимаар болон бичгээр мэдээлэл гаргах эрхтэй байхаар тусгажээ. Ингэснээр хууль бус үйлдлийн талаар мэдээлэл өгөх хэлбэрийг нэг сувгаар хязгаарлахгүй байх зохицуулалт бий болох юм.

Хуулийн төсөлд таван хүнээс олон ажилтантай байгууллагад мэдээлэх бүтэц бүрдүүлэхээр тусгасан байна. Тус бүтэц нь байгууллагын дотор гарсан зөрчил, хууль бус үйлдлийн талаар мэдээлэл хүлээн авах, цаашид шийдвэрлүүлэхтэй холбоотой үүрэгтэй байхаар төлөвлөжээ. Ингэснээр мэдээлэл өгөх хүсэлтэй хүн байгууллагаас гадуур шууд хандахаас өмнө дотоодын тодорхой сувгийг ашиглах боломжтой болно. Гэхдээ энэ зохицуулалтын хэрэгжилт нь мэдээлэгчийн нууцлал, аюулгүй байдлыг хэрхэн хангахаас ихээхэн хамаарах юм.

Төсөлд шүгэл үлээгчийн нууцлал, аюулгүй байдлыг хамгаалах, түүнийг дэмжих, урамшуулах бодлогыг тусгахаар болжээ. Мэдээлэгчийн хувийн байдал, өгсөн мэдээлэлтэй холбоотой эмзэг нөхцөл байдлыг хамгаалах нь ийм тогтолцооны үндсэн шаардлага болно. Нууцлал алдагдсан тохиолдолд иргэн, ажилтан мэдээлэл өгөхөөс татгалзах эрсдэлтэй учраас хамгаалалтын зохицуулалт нь мэдээлэх эрхтэй зэрэгцэн хэрэгжинэ. Засгийн газрын шийдвэрийн дагуу эдгээр асуудлыг хуулийн төсөлд тусгайлан тусгаж, Монгол Улсын Их Хуралд хэлэлцүүлэхээр хүргүүлэх юм.

Бодит баримтад тулгуурлан төрийн өмч, төсөв, нийтийн ашиг сонирхолд сөргөөр нөлөөлсөн зөрчлийг мэдээлсэн хүнийг гүтгэх гэмт хэрэгт хамааруулахгүй байхаар төсөлд заасан байна. Энэ нь хууль бус үйлдлийн талаар мэдээлсэн хүнийг зөвхөн мэдээлэл өгсөн шалтгаанаар буруутгахаас сэргийлэх зорилготой зохицуулалт юм. Харин худал мэдээллийг мэдсээр байж мэдээлсэн, баримтыг хуурамчаар бүрдүүлсэн, эсвэл баримт олж авахдаа гэмт хэрэг үйлдсэн этгээд хамгаалалтад хамрагдахгүй. Өөрөөр хэлбэл, мэдээлэх эрхийг хамгаалах боловч уг эрхийг санаатай худал мэдээлэл тараах, хуурамч баримт бүрдүүлэх хэрэгсэл болгон ашиглах боломжгүй байхаар тэнцвэржүүлжээ.

Г.Тэмүүлэнгийн танилцуулсан мэдээллээр, уг хуулийн төсөл нь хууль бус үйлдлийг мэдээлэх эрхийг баталгаажуулахын зэрэгцээ мэдээлэгчид тавих хариуцлага, хамгаалалтын заагийг тодорхой болгоход чиглэж байна. Байгууллагад мэдээлэх бүтэц бий болгох, амаар, цахимаар болон бичгээр мэдээлэл авах боломж бүрдүүлэх нь иргэд, ажилтнуудын оролцоог нэмэгдүүлэх нөхцөл болно. Үүний зэрэгцээ мэдээлэгчийн нууцлал, аюулгүй байдлыг хамгаалахгүй бол эрх зүйн шинэ зохицуулалт бодит үр дүнд хүрэхэд хүндрэлтэй. Засгийн газар төслийг яаралтай өргөн барихаар шийдвэрлэсэн бөгөөд цаашдын агуулга, хэрэгжилтийг Монгол Улсын Их Хурал хэлэлцэхээр байна.