Oyu Tolgoi ХХК 2027 оноос ногдол ашиг олгохоо Засгийн газарт мэдэгдэв

Монгол Улсын Засгийн газрын 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 11-ний өдрийн хуралдаанаар Oyu Tolgoi болон Rio Tinto компаниас ирүүлсэн захидлыг Сангийн сайд З.Мэндсайхан танилцууллаа. Тус захидлаар Oyu Tolgoi ХХК 2027 онд хувьцаа эзэмшигчдэд эзэмшлийн хувь хэмжээнд нь нийцүүлэн ногдол ашиг олгохоор төлөвлөж буйгаа мэдэгдсэн байна. Ингэснээр ногдол ашиг нь улсын төсөвт төвлөрүүлэх татвар, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр болон бусад хураамжаас тусдаа төлөгдөх орлого болох юм. Компаниудын мэдээлэл нь Засгийн газрын 2027 оны орлогын төлөвлөлтөд тусах санхүүгийн эх үүсвэрийн нэгийг тодорхой болгож байна.

Монгол Улсын Засгийн газар 2027 онд Oyu Tolgoi ХХК-аас гурван их наяд төгрөг төвлөрүүлэхтэй холбоотойгоор төлөвлөгөө боловсруулан ажиллаж байна. Энэ дүнд компанийн төлөх татвар, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр, бусад хураамжийн хамт хувьцаа эзэмшигчдэд олгох ногдол ашиг хамаарахгүй гэж мэдээлжээ. Өөрөөр хэлбэл, төлөвлөж буй гурван их наяд төгрөгийн төвлөрүүлэлтээс гадна ногдол ашгийн орлого улсын төсөвт орж ирэх боломжтой байна. Гэхдээ ногдол ашгийн хэмжээ, түүнийг төлөх хугацааны талаар захидалд дурдсан төлөвлөгөөнөөс өөр дэлгэрэнгүй мэдээлэл танилцуулагдсангүй.

Oyu Tolgoi ХХК-ийн ногдол ашиг олгох төлөвлөгөө нь хувьцаа эзэмшигчдийн эзэмшлийн хувь хэмжээнд нийцэхээр байна. Тиймээс Монгол Улсын Засгийн газрын авах дүн нь тус компанид эзэмшиж буй хувь хэмжээгээр тооцогдох нөхцөлтэй. Засгийн газар уг орлогыг 2027 оны төсвийн төлөвлөлтөд хэрхэн тусгахтай холбоотой ажлыг үргэлжлүүлж байна. Ногдол ашиг төслийн урт хугацааны санхүүгийн тогтвортой байдлыг хадгалах, Монгол Улсад оруулах хувь нэмрийг нэмэгдүүлэх зорилготой уялдах ёстой гэж Засгийн газар үзэж байна.

Хуралдаанаар Oyu Tolgoi ХХК-ийн санхүүгийн тогтвортой байдлаас гадна Шүгэл үлээгчийг хамгаалах тухай хуулийн төслийг Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхээр дэмжсэн байна. Уг хуулийн төсөл 26 зүйлтэй бөгөөд мэдээлэх суваг, хамгаалалт, нөхөн төлбөр, урамшуулал, санхүүжилт болон хариуцлагатай холбоотой харилцааг зохицуулахаар тусгажээ. Ингэснээр шүгэл үлээгчийн мэдээллийг хүлээн авах, хамгаалахтай холбоотой зохицуулалтыг нэг хуулийн хүрээнд тодорхой болгохоор зорьж байна. Хуулийн төслийг өргөн мэдүүлэх эсэх дараагийн шийдвэрийг Улсын Их Хурал гаргана.

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Г.Тэмүүлэнгийн мэдээлснээр, үндэслэлтэйгээр мэдээлсэн шүгэл үлээгчид иргэний, захиргааны болон сахилгын хариуцлага хүлээлгэхгүй. Мөн шаардлагатай тохиолдолд түүнийг нэн даруй хамгаалах зохицуулалтыг хуулийн төсөлд тусгажээ. Ийнхүү Засгийн газрын хуралдаанаар нэг талаас 2027 оны төсвийн орлоготой холбоотой Oyu Tolgoi ХХК-ийн мэдээллийг хэлэлцэж, нөгөө талаас шүгэл үлээгчийг хамгаалах эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх төслийг дэмжсэн байна. Oyu Tolgoi ХХК-ийн ногдол ашгийн төлөвлөгөө болон Засгийн газрын төвлөрүүлэх орлогын тооцоо цаашдын төсөв боловсруулах явцад үргэлжлэн тодорхой болно.